تحلیل و بررسی ماهیت و آثار شرط تعدیل قرارداد در قراردادهای بلندمدت

قراردادهای بلندمدت به دلیل استمرار زمانی و تاثیرپذیری از تحولات اقتصادی و اجتماعی، بیش از سایر قراردادها در معرض برهم خوردن تعادل قراردادی قرار دارند. شرط تعدیل قرارداد، به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای حقوقی برای مدیریت این تغییرات، نقش اساسی در حفظ تعادل و استمرار روابط قراردادی ایفا کرده است. هدف این پژوهش، بررسی ماهیت حقوقی، مبانی فقهی و حقوقی و آثار شرط تعدیل در قراردادهای بلندمدت با رویکرد تحلیلی و تطبیقی است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه ای و اسناد حقوقی داخلی و بین المللی است. یافته های پژوهش نشان داد که شرط تعدیل، در چهارچوب اصل حاکمیت اراده و قواعد فقهی نظیر نفی عسر و حرج و لاضرر، قابل توجیه است و توانسته به عنوان راه حلی میانه میان لزوم و انحلال قرارداد عمل کند. همچنین مطالعه تطبیقی بیانگر آن است که پذیرش گسترده شرط تعدیل در نظام های حقوقی پیشرفته و رویه داوری های بین المللی، کارآمدی این نهاد را تایید کرده است. نوآوری پژوهش در ارائه تحلیلی یکپارچه از ماهیت و آثار شرط تعدیل و تطبیق آن با ظرفیت های حقوق ایران نهفته است.

کلیدواژه ها:

شرط تعدیل قرارداد ، قراردادهای بلندمدت ، تعادل اقتصادی قرارداد ، تغییر اوضاع و احوال