بازطراحی سبک بومی ابنیه روستایی گیلان با تاکید بر معاصر سازی فضا

توجه به ابعاد طبیعی، اقلیمی، انسانی، فرهنگی، تاریخی و هویتی همواره از ارکان بنیادین شکل گیری معماری بومی در سرزمین های مختلف بوده است. در این میان مولفه های اقلیمی نظیر باد، بارش و رطوبت و همچنین شاخصه های کالبدی و فضایی همچون هندسه بنا، ارتفاع ابنیه، تهویه و نورگیری نقشی تعیین کننده در انطباق معماری با محیط ایفا کرده اند؛ مولفه هایی که در گذر زمان و در پی غلبه رویکردهای صوری در معماری معاصر بخشی از اهمیت خود را از دست داده اند. معماری بومی گیلان به عنوان نمونه ای شاخص از این رویکرد حاصل تعامل عمیق اقلیم، فرهنگ و طبیعت است و با بهره گیری از عناصری چون ایوان، تلار، غلام گرد و کرسی چینی پاسخی پایدار به شرایط خاص اقلیمی ارائه داده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و میدانی به بررسی ظرفیت های معاصر سازی فضا در معماری بومی گیلان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که این معماری افزون بر پاسخ گویی به نیازهای زیستی و اجتماعی، گذشته قابلیت بازتفسیر در معماری امروز را داراست؛ به گونه ای که عناصر سنتی می توانند در قالب فضاهایی چون تراس های سبز، فضاهای نیمه خصوصی، لابی های باز و بام های هوشمند بازطراحی شوند و مصالح بوم آورد نیز با اتکا به فناوری های نوین به منظور افزایش دوام و ایمنی در معماری معاصر به کار گرفته شوند. در نهایت نتایج پژوهش بر این نکته تاکید دارد که معاصر سازی اصیل نه در تقلید فرم بلکه در استخراج منطق طراحی معماری بومی و بازتولید آن متناسب با نیازهای امروز نهفته است؛ رویکردی که می تواند هم زمان به حفظ هویت فرهنگی و ارتقای کیفیت فضایی منجر شود.

کلیدواژه ها:

اقلیم ، فرهنگ ، طبیعت ، معماری بومی ، معاصر سازی فضا