مطالعه اجمالی نقش داوری در دعاوی طلاق ایران با نگاهی بر حقوق فرانسه

نهاد خانواده یکی از بنیادی ترین ارکان اجتماعی است که حفظ و پایداری آن همواره مورد توجه نظام های حقوقی بوده است. در این راستا داوری در دعاوی خانوادگی به ویژه طلاق به عنوان ابزاری برای پیشگیری از فروپاشی خانواده نقش مهمی ایفا می کند. این پژوهش با رویکرد تطبیقی و روش تحلیلی توصیفی به بررسی جایگاه و کارکرد نهاد داوری در حقوق ایران با مبانی فقه امامیه و مقررات قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ در مقایسه با نهاد میانجیگری خانوادگی در حقوق فرانسه می پردازد. بر اساس یافته های پژوهش داوری در ایران نهادی با ریشه قرآنی و فقهی مبتنی بر آیه ۳۵ سوره نساء است که هدف اصلی آن اصلاح ذات البین و حفظ بنیان خانواده می باشد؛ با این حال در نظام کنونی به دلیل صوری بودن انتخاب داوران، فقدان آموزش تخصصی و ضعف نظارت قضایی کارآمدی عملی محدودی دارد. در مقابل، میانجیگری خانوادگی در فرانسه نهادی پیشگیری محور است که بر پایه قوانین مدرن طراحی شده و با بهره گیری از میانجیگران آموزش دیده، توانسته است در اکثریت موارد به توافق موثر زوجین منجر شود. نتیجه پژوهش نشان می دهد که هر چند داوری در ایران از پشتوانه شرعی و فرهنگی غنی برخوردار است اما برای تحقق اهداف واقعی خود نیازمند بازنگری در قوانین، آموزش داوران، ایجاد سازوکار نظارتی و بهره گیری از تجارب موفق میانجیگری خانوادگی در فرانسه است. ترکیب مبانی فقهی ایران با الگوی علمی و تخصصی فرانسه می تواند به بازسازی جایگاه داوری به عنوان ابزار موثر در کاهش نرخ طلاق و حمایت از منافع خانواده بینجامد.

کلیدواژه ها:

داوری ، طلاق ، حقوق تطبیقی