واکاوی تطبیقی استمرار بصری مکتب سقاخانه در پوسترهای مدرن مهدی سعیدی

سقاخانه رویکردی بر بازآفرینی هویت ملی. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چگونگی بازنمایی هویت ملی در گرافیک معاصر ایران با تمرکز بر استمرار بصری مکتب در آثار مهدی سعیدی انجام شده است. مسئله اصلی تبیین نسبت میان سنتهای تصویری بومی و رویکردهای نوین گرافیک در دوران پس از مدرنیسم است تا مشخص شود چگونه عناصر کهن در کالبد فرمهای معاصر بازآفرینی می شوند. این تحقیق با رویکرد کیفی و روش نقد ژانر بر پایه نظریه مشارکت جامع سونیا فاس صورت گرفته است. جامعه آماری شامل پوسترهای شاخص مهدی سعیدی است که به روش هدفمند انتخاب شده اند. فرآیند تحلیل در سه مرحله ۱ توصیف اصول سازماندهی ژانر سقاخانه، ۲ تحلیل استراتژی های سبک شناسانه آثار سعیدی و ۳ تطبیق و سنجش میزان مشارکت اثر در ژانر مربوطه انجام یافته است. یافته ها نشان می دهد که آثار مهدی سعیدی علیرغم بهره گیری از ابزارهای مدرن از مولفه هایی نظیر بی نظمی ساختاری یا زیبایی شناسی دیجیتال که از ارکان پست مدرنیسم غربی است، پیروی نمی کنند. در مقابل وی با استفاده از راهبرد دگردیسی حروف و رویکرد حس گرایانه شخصی، موفق به بازآفرینی خرده روایت های ملی شده است. بیشترین استمرار بصری در آثار وی مربوط به هندسه حروف و نشانه شناسی خط نگاره های انتزاعی سقاخانه است. یافته ها حاکی از آن است که سعیدی با تلفیق نظم ساختاری مدرن و روح سنتهای کهن (قرن ۱۴ میلادی) هویت ملی را نه به مثابه امری ایستا بلکه به عنوان یک فرآیند پویا بازنمایی کرده است. او با عبور از رویکرد رترو و جایگزینی آن با کلاسیسیسم نوین بومی توانسته است ژانر سقاخانه را در تراز جهانی معاصرسازی نماید.

کلیدواژه ها:

مهدی ، سعیدی ، مکتب سقاخانه ، هویت ملی ، نقد ، ژانر ، گرافیک معاصر ایران