بررسی روایت پردازی تصویری داستانهای شاهنامه در آثار دو تصویرگر معاصر

شاهنامه فردوسی به عنوان یکی از مهمترین متون حماسی فرهنگ ایران همواره نقشی تعیین کننده در شکل گیری روایتهای ادبی و بصری داشته است. این اثر کلاسیک افزون بر جایگاه ادبی به مثابه منبعی پویا برای بازآفرینی مفاهیم اسطوره ای در هنرهای تجسمی معاصر عمل کرده است. در دهه های اخیر تصویرگری شاهنامه از بازنمایی صرف روایتهای داستانی فاصله گرفته و به عرصه ای برای تفسیر بازخوانی و تولید معنا بدل شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی روایت پردازی تصویری داستانهای شاهنامه در آثار دو تصویرگر برجسته معاصر ایران مرتضی ممیز و نورالدین زرین کلک، انجام شده است. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی - تحلیلی و تطبیقی است و دادهها از طریق مطالعات اسنادی و تحلیل محتوای آثار شاخص گردآوری شده اند. مولفه هایی چون ساختار روایت تصویری، شیوه بازنمایی شخصیتها، ترکیب بندی، رنگ پردازی و نسبت تصویر با متن محور اصلی تحلیل را تشکیل می دهند. یافته های پژوهش نشان می دهد مرتضی ممیز با تکیه بر نمادپردازی، ایجاز و بیان انتزاعی روایت شاهنامه را به ساختاری مفهومی و تاویلی تبدیل می کند، در حالی که نورالدین زرین کلک با وفاداری بیشتر به روایت داستانی و بهره گیری از عناصر سنتی تصویرگری ایرانی به روایت گری تصویری پیوسته و توصیفی نزدیک می شود. نتایج تحقیق حاکی از آن است که این دو رویکرد متفاوت امکان شکل گیری خوانش های متنوع از شاهنامه را در هنر معاصر فراهم کرده و نقش تصویرگری را در تداوم حیات فرهنگی این متن کلاسیک برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

روایت پردازی ، تصویری ، شاهنامه ، تصویرگری ، معاصر ، مرتضی ممیز ، نورالدین زرین کلک