تاملی در بنیانهای معرفتی و روشی تاریخ نگاری رسمی

روش تحقیق مهمترین و حادترین مسئله امروز علم تاریخ است. با این حال کثرت بیشمار مکاتب و رویکردهای تاریخ نگاری در دوران معاصر نتوانسته است راه حلی برای این معضل بنیادین در پی داشته باشد. نقد تاریخی و تاریخ نگاری انتقادی یکی از حوزه هایی است که جای خالی روش تحقیق و فقدان مباحث تئوریک مرتبط با آن بیش از پیش احساس می شود. بررسی تجربیات بیش از یک قرن مواجهه با روایت ها و مکاتب انتقادی نشان می دهد که این رویکردها نه تنها به بهبود و اصلاح وضعیت موجود تاریخ نگاری منجر نشده اند بلکه عموما به روایت هایی متزلزل تر از آنچه نقد می کنند منتهی شدند. متن حاضر بازنویسی انتقادی بخشی از مدخل های بنیانی در زمینه تاریخ زبان و ادبیات فارسی است. هدف اصلی این پژوهش نقد تاریخی نیست، بلکه بر نقد روش تاریخ نگاری بر اساس مباحث تئوریک معرفت شناسی و روش شناسی متمرکز می شود. بررسی نشان می دهد ضعف های ساختاری و معایب کلان در روش تحقیق تاریخ نگاری تمام فهم ما از تاریخ و حقایق تاریخی را دگرگون ساخته و اعتبار بازسازی وقایع تاریخی را به عنوان مهم ترین کارویژه علم تاریخ را به طور جدی تحت تاثیر قرار داده است.

کلیدواژه ها:

فلسفه علم تاریخ ، معرفت شناسی و روش شناسی ، نقد روش تحقیق ، گذار از تئوری توطئه ، کرونولوژی جدید