بررسی ارتباط پاسخ هدهد و حکایت شیخ صنعان

حکایت شیخ صنعان از برجسته ترین بخش های منظومه منطق الطیر عطار نیشابوری است که همواره بیشتر از منظر نمادپردازی عرفانی مورد بررسی قرار گرفته است. با این حال جایگاه این حکایت در ساختار کلی منظومه پرسشی اساسی در پژوهش های معاصر ایجاد کرده است زیرا مضمون محوری آن عشق است در حالی که پیش از آغاز وادی های هفت گانه سلوک بیان می شود. پژوهش حاضر با تکیه بر پارادایم فکری و عرفانی عطار و با روش کتابخانه ای و رویکردهای توصیفی، تحلیلی و استنتاجی، به بررسی ارتباط این حکایت با پاسخ هدهد به مرغان و کارکرد تمثیلی آن پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که روایت شیخ صنعان نه صرفا بیانگر عشق بلکه تبیین کننده نسبت انسان و حق و زمینه ساز آمادگی روحی مرغان برای آغاز سیر معنوی است. این حکایت نشان می دهد که عشق به معنای مورد نظر عطار نیرویی مقدماتی و ا و انگیزاننده برای حرکت در مسیر معرفت است و با عشق مطرح در وادی دوم تفاوت دارد. از این رو، قرارگیری حکایت در این بخش از منظومه نه تنها نابه جا نیست بلکه بیانگر ظرافت هنری عطار در تاکید بر نقش عشق به عنوان محرک سلوک عرفانی است. گیرد که حکایت شیخ صنعان حلقه ای اساسی در پیوند میان پاسخ هدهد و آغاز حرکت مرغان به سوی سیمرغ محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

عطار نیشابوری ، منطق الطیر ، شیخ صنعان ، عرفان