مطالعه مقایسهای حفاظت از زبان ملی در فرانسه و ایران؛ چرایی ناکامی نسبی یک الگوی تدافعی در برابر جهانی شدن

این مطالعه با هدف مقایسه تطبیقی الگوهای حفاظت از زبان ملی در فرانسه و ایران و تبیین دلایل ناکامی نسبی رویکرد ایران انجام شد. یافته ها نشان می دهد فرانسه با اتخاذ الگوی تهاجمی و نهادینه مبتنی بر قانون گذاری الزام آور (مانند قانون توبن)، ایجاد شبکه حکمرانی منسجم شامل نهادهای اجرایی پژوهشی و دیپلماتیک مانند فرهنگستان و سازمان فرانکفونی و دیپلماسی فرهنگی فعال زبان را به یک پروژه امنیت ملی و ابزار قدرت نرم تبدیل کرده است. در مقابل، ایران علیرغم دغدغه و تلاش های نهادی مانند فرهنگستان زبان و ادب فارسی، عمدتا از الگوی تدافعی و مشورتی پیروی می کند که با چالش های ساختاری از جمله فقدان قانون جامع با ضمانت اجرای قوی، نبود نهاد اجرایی مقتدر در بدنه دولت، ضعف در دیپلماسی زبانی و تمرکز صرف بر آموزش حافظه محور روبروست. این شکاف ساختاری موجب شده مقابله با هجوم واژگان بیگانه و سلطه فناوری های انگلیسی زبان واکنشی و کم اثر باشد. نتیجه گیری پژوهش بر ضرورت گذار از حفاظت نمادین به حکمرانی یکپارچه تاکید دارد و با الهام از نقاط قوت مدل فرانسه طرح یک چارچوب سه لایه متشکل از نهاد پژوهشی تقویت شده، نهاد اجرایی قدرتمند در قوه مجریه و یک نهاد بین المللی فعال برای زبان فارسی را به عنوان راه حلی بومی پیشنهاد می دهد.

کلیدواژه ها:

حفاظت از زبان ، سیاست زبانی ، فرانسه ، ایران