نشانه شناسی شعر «دلم برای باغچه می سوزد» اثر فروغ فرخزاد

این پژوهش با تکیه بر رویکرد نشانه شناسی و نظریه ی نمادشناسی به تحلیل نمادهای شعر دلم برای باغچه می سوزد از فروغ فرخزاد پرداخته است. نشانه شناسی به عنوان یکی از نظریه های بنیادین در مطالعات ادبی با مبانی ارائه شده توسط فردینان دو سوسور و چارلز ساندرز پیرس زمینه ی تحلیل ساختارهای معنایی و روابط نشانه ای متن را فراهم می آورد. نظریه ی نمادشناسی، به عنوان زیرشاخه ای از نشانه شناسی، امکان بررسی معناهای نهفته و چندلایه ی عناصر شعری را در ارتباط با زمینه های اجتماعی تاریخی و فرهنگی اثر می دهد. پژوهشگر با آشنایی اجمالی با زندگی و آثار فروغ فرخزاد شخصیت های شعر و نمادهای آنان را تحلیل کرده و بسامد و نقش نمادها در شکل دهی به فضای معنایی شعر را مورد بررسی قرار داده است. این تحلیل نشان می دهد که «باغچه»، «حیاط»، «حوض»، «پدر»، «مادر»، «خواهر» و «برادر» هر یک نمایانگر جنبه هایی از جامعه و روابط انسانی در ایران دهه ی چهل هستند و بازتاب دهنده ی تضاد میان سنت و مدرنیته، انفعال و مسئولیت پذیری فردی و اجتماعی اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که فروغ با بهره گیری از شبکه ای از نمادها، فضایی هم زمان شخصی و اجتماعی خلق کرده است که امکان خوانش چندلایه و تحلیلی از وضعیت انسانی و جامعه را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

نماد ، نشانه شناسی ، فروغ فرخزاد ، شعر