نقد فرمالیستی شعر مهره ی «سرخ» اثر سیاوش کسرایی

شعر مهره ی سرخ سیاوش کسرایی از جمله آثاری است که ظرفیت های زبانی و هنری شعر نو را در پیوند با اندیشه ای اجتماعی و انسانی به کار می گیرد. در این پژوهش پژوهشگر با استفاده از روش کتابخانه ای و بر اساس رویکرد نقد فرمالیستی به بررسی عناصر درون متنی شعر می پردازد. تحلیل متن نشان می دهد که زبان شعر بیشتر بر واژگان فارسی تکیه دارد، شمار واژگان کهن اندک است و کاربرد واژگان عربی در حد اعتدال قرار دارد. شاعر در برخی موارد با به کارگیری صورت های مخفف واژگان به شیوه های زبانی سنتی توجه داشته است و در کنار آن با خلق ترکیبات نو، پویایی بیان را افزایش داده است. در میان صنایع لفظی نیز تکرار نقش برجسته تری در ایجاد موسیقی درونی و تاکید مفهومی دارد. از نظر ادبی، تصویرسازی شعر بیشتر بر پایه ی آرایه های استعاره، تشبیه و کنایه شکل گرفته است و نمادپردازی و بهره گیری از عناصر اسطوره ای به گسترش لایه های معنایی انجامیده است. در سطح فکری شعر به مفاهیمی چون آگاهی، نپختگی خردورزی، عشق و جامعه می پردازد. هماهنگی میان زبان، شگردهای ادبی و اندیشه مهره ی سرخ را به اثری شاخص در شعر معاصر ایران تبدیل کرده است.

کلیدواژه ها:

نقد فرمالیستی ، مهره ی سرخ ، سیاوش کسرایی ، قلمرو زبانی ، ادبی و فکری