مقایسه اثر بخشی درمان روانپویشی کوتاه مدت و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتارهای خود جرحی حساسیت به طرد و خودمهارگری در نوجوانان مبتلا به افسردگی

چکیده اساسی یک مطالعه نیمه آزمایشی با دوره پیگیری دوماهه ملیسا زرده، آزاده کریم زاده ۱- ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس ۲- ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس مقدمه یکی از اختلال های روانشناختی مزمن که سلامت روانی هیجانی و ارتباطی افراد مبتلا را با آسیب جدی مواجه می سازد، اختلال افسردگی اساسی است. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثر بخشی درمان روانپویشی کوتاه مدت و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر رفتارهای خود جرحی، حساسیت به طرد و خودمهارگری در نوجوانان مبتلا به افسردگی اساسی بود. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع پژوهش های نیمه آزمایشی طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه نوجوانان دارای افسردگی اساسی مراجعه کننده به کلینیک های غرب شهر تهران در نیمه دوم مهرماه تا اسفندماه سال ۱۴۰۴ بود، که از بین آنها ۶۰ نفر به صورت نمونه گیری غیرتصادفی و هدفمند انتخاب شدند و سپس در سه گروه درمان روان پویشی کوتاه مدت، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و گروه کنترل به صورت تصادفی جایگزین شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های سازمان شخصیت توسط کرنبرگ (۲۰۰۲)، خود جرحی سانسون ویدرمن و سانسون (۱۹۹۸)، حساسیت به طرد داونی و فلدمن (۱۹۹۶)، خود مهارگری (SCS) استفاده شد. پس از آن مداخله درمانی بر اساس پروتکل درمان روانپویشی کوتاه مدت و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی برای گروه آزمایش طی ۹ جلسه ۹۰ دقیقه ای اجرا شد اما گروه کنترل در فهرست انتظار قرار گرفت. پس از پایان دوره درمان از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد. داده ها با تحلیل تحلیل واریانس چندمتغیری MANOVA و تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر استفاده شد. آزمون های تعقیبی بنفرونی جهت آزمون فرضیه ها استفاده شد. یافته ها نتایج تحلیل نشان داد که درمان روان پویشی کوتاه مدت بر رفتارهای خود جرحی در افراد دارای افسردگی اساسی موثر نیست اما در مقابل شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی منجر به کاهش رفتارهای خود جرحی در نوجوانان دارای افسردگی اساسی شده است. همچنین نتایج بیانگر این مطلب بود که هر دو درمان تاثیر برابر بر حساسیت به طرد و خودمهارگری در افراد گرفتار افسردگی اساسی داشتند. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، استفاده از درمان روان پویشی کوتاه مدت و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی برای بهبود رفتارهای خود جرحی، حساسیت به طرد و خودمهارگری توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

درمان روانپویشی کوتاه مدت ، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی ، رفتارهای خود جرحی ، حساسیت به طرد ، خود مهارگری ، افسردگی اساسی