ذهن مراقبه گر به عنوان مسیر دستیابی به عاملیت و شخص شدن: تبیین روانشناختی در چارچوب رویکرد مراجع محور

ذهن انسان معاصر در بسیاری از رویکردهای روان شناختی به صورت سازوکاری واکنشی و تا حدی گسسته از تجربه فاعلانه درک می شود؛ امری که تبیین فرایند عاملیت و شخص شدن را با محدودیت مواجه ساخته است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین روان شناختی ذهن مراقبه گر به عنوان مسیری برای شکل گیری عاملیت و تحقق شخص شدن در چارچوب رویکرد مراجع محور است. هدف مطالعه ارائه یک چارچوب مفهومی منسجم برای فهم نقش وضعیت ذهنی مراقبه گر در تقویت فاعلیت، خودآگاهی و انسجام تجربه زیسته مراجع می باشد. روش پژوهش از نوع نظری تحلیلی است که با استفاده از تحلیل مفهومی و تفسیر انتقادی متون روان شناسی انسان گرایانه، پدیدارشناسی ذهن و نظریه مراجع محور انجام شده است. یافته ها نشان می دهد ذهن مراقبه گر با ارتقای حضور آگاهانه، تنظیم درونی، تجربه بدنمندی و کاهش واکنش مندی خودکار، بستر روان شناختی لازم برای ظهور عاملیت را فراهم می سازد و این فرایند با مولفه های بنیادین رویکرد مراجع محور، از جمله همدلی، اصالت و پذیرش بی قید و شرط هم راستا است. نتیجه گیری حاکی از آن است که ذهن مراقبه گر نه تنها یک تکنیک یا مهارت شناختی بلکه یک سیستم تحول یافته روان شناختی است که می تواند به عنوان مسیر تسهیل کننده شخص شدن و خودتحقق یابی در روان درمانی مراجع محور مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مراقبه ، ذهن مراقبه گر ، عاملیت ، شخص شدن ، رویکرد مراجع محور