مروری بر پژوهش های صورت گرفته در حوزه مدیریت هزینه در ساخت و ساز (مهندسی عمران)

این مقاله با رویکرد مرور نظام مند - تحلیلی به بررسی ادبیات مدیریت هزینه در ساخت و ساز (مهندسی عمران) می پردازد و با هدف شناسایی روندهای غالب عوامل ریشه ای اضافه هزینه و جهت گیری های فناورانه جدید، مطالعات داخلی و خارجی را به صورت مرحله ای پالایش و تحلیل می کند. جست وجو در پایگاه های داخلی (سیویلیکا) و منابع خارجی IEEE Springer ScienceDirect و ASCE انجام شده و نتایج با فیلتر بازه زمانی ۲۰۱۶-۲۰۲۶، نوع سند (مروری و پژوهشی) و حوزه های موضوعی مهندسی و تجارت مدیریت حسابداری غربال شده اند؛ سپس با تحلیل محتوایی، مقالات نهایی برای استخراج مفاهیم و الگوها انتخاب شده اند. برآیند مرور نشان می دهد «اضافه هزینه» پدیده ای چندعلتی است و از برهم کنش عوامل مدیریتی، فنی، مالی و محیطی شکل می گیرد؛ از جمله ضعف برنامه ریزی و کنترل، تغییرات طراحی و دوباره کاری، اختلالات تدارکات و پرداخت، کمبود نیروی ماهر و همچنین تورم و نوسانات اقتصاد کلان. همچنین ادبیات از کنترل پسینی مبتنی بر گزارش های مالی به سمت مدیریت پیش دستانه یکپارچه و داده محور در حال حرکت است؛ به طوری که BIM به ویژه SD BIM برای یکپارچه سازی داده های طراحی، اجرا، هزینه، و نیز روش های هوشمند مانند هوش مصنوعی، منطق فازی، کلان داده و بلاک چین برای پیش بینی، مدل سازی عدم قطعیت و افزایش شفافیت مالی به عنوان مسیرهای نوظهور و اثرگذار مطرح می شوند.

کلیدواژه ها:

مدیریت ، هزینه کنترل ، هزینه مدلسازی اطلاعات ساختمان BIM ، برآورد هزینه