شناسایی عوامل موثر بر بکارگیری هوش مصنوعی در تدریس توسط معلمان مقطع ابتدایی

این پژوهش با هدف مرور نظام مند شواهد علمی درباره عوامل موثر بر به کارگیری هوش مصنوعی در تدریس توسط معلمان دوره ابتدایی انجام گرفته است. جست وجو با کلیدواژه های فارسی و لاتین مرتبط با «هوش مصنوعی در آموزش»، «نوآوری آموزشی» و «پذیرش فناوری» در هشت پایگاه اطلاعاتی داخلی و بین المللی صورت گرفت. پس از سه مرحله غربالگری، تعداد ۴۷ مطالعه واجد شرایط برای تحلیل کیفی انتخاب و کدگذاری شدند. یافته های مرور نظام مند نشان داد که فرایند به کارگیری هوش مصنوعی در تدریس معلمان ابتدایی پدیده ای پویا، نظام مند و چندبعدی است. تحلیل محتوای مطالعات منتخب منجر به استخراج و تبیین چهار بعد اصلی شد: بعد نگرشی (نگرش کلی، باور به سودمندی و تصور از تناسب)، بعد مهارتی-فناورانه (دسترسی، خودکارآمدی و توانایی کاربرد عملی)، بعد حمایتی سازمانی (حمایت مدیر، سیاست ها و فضای تشویقی مدرسه) و بعد تجربه های واقعی تدریس (میزان استفاده، نوع کاربرد و ارزیابی اثربخشی). تعامل درونی این ابعاد نشان می دهد که پذیرش و استفاده موثر از هوش مصنوعی در آموزش نه حاصل یک عامل منفرد بلکه نتیجه هم افزایی کارکردی میان عوامل فردی، حرفه ای و سازمانی است. در پایان، یک مدل مفهومی یکپارچه ارائه شده است که با تبیین روابط میان ابعاد نگرشی، مهارتی، سازمانی و تجربی می تواند مبنایی برای سیاست گذاری آموزشی، طراحی برنامه های توانمندسازی معلمان و توسعه زیرساخت های مدرسه ای هوشمند در دوره ابتدایی فراهم سازد. این الگو با تاکید بر شواهد علمی و ملاحظات اخلاقی، رویکردی داده محور و تربیتی برای آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تدریس معلمان ، آموزش ابتدایی