اصول حاکم بر حمایت های تامین اجتماعی و جایگاه آن در رویه دیوان عدالت اداری

نظام تامین اجتماعی به عنوان یکی از ارکان اساسی دولت، رفاه نقش حیاتی در تامین امنیت اقتصادی و اجتماعی شهروندان ایفا می کند. این پژوهش با هدف تبیین اصول حاکم بر حمایت های تامین اجتماعی و تحلیل جایگاه آن در رویه قضایی دیوان عدالت اداری انجام شده است. اصول پنجگانه همگانی بودن، فراگیری، کفایت، جامعیت و برابری به عنوان مبانی اساسی نظام تامین اجتماعی شناسایی و مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که دیوان عدالت اداری با اتخاذ رویکردی حمایت گرا و تفسیر موسع قوانین، نقش موثری در حفظ و ارتقای حقوق بیمه شدگان داشته است. تحلیل آرای منتخب دیوان در موضوعاتی چون احتساب سنوات خدمت، تعیین مبنای محاسبه مستمری، شرایط احراز بازنشستگی و حق بیمه حاکی از التزام این نهاد قضایی به اجرای دقیق قوانین و جلوگیری از تضییع حقوق بیمه شدگان است. با این حال، نظام تامین اجتماعی ایران با چالش های عمده ای از جمله تکثر صندوق ها، کسری بودجه، قدیمی بودن قوانین و ضعف در اطلاع رسانی مواجه است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که اگرچه دیوان عدالت اداری در حد توان خود به حمایت از حقوق بیمه شدگان پرداخته اما حل بنیادین مشکلات ساختاری و مالی نظام مستلزم اصلاحات جامع، قانونی، یکپارچه سازی صندوق ها و همکاری همه جانبه قوای سه گانه است.

کلیدواژه ها:

تامین اجتماعی ، دیوان عدالت اداری ، اصول حمایتی ، رویه قضایی ، حقوق بیمه شدگان ، بازنشستگی ، عدالت اجتماعی