تحلیل تاثیرگسترش شبکه های نمایش خانگی بر بازتعریف جایگاه تلویزیون سنتی در ایران

گسترش شبکه های نمایش خانگی در سال های اخیر موجب تغییرات بنیادین در شیوه مصرف محتوای دیداری شده و نقش تلویزیون سنتی را در نظام رسانه ای ایران با چالش مواجه کرده است. افزایش آزادی انتخاب، کیفیت بالای تولیدات و دسترسی نامحدود زمانی در پلتفرم های نمایش خانگی سبب شده جایگاه پیشین تلویزیون در میان مخاطبان دچار دگرگونی شود و نیاز به بازتعریف کارکردهای آن احساس گردد. هدف این پژوهش تحلیل تاثیر گسترش شبکه های نمایش خانگی بر بازتعریف جایگاه تلویزیون سنتی در ایران است. در این راستا، سه بعد اصلی شامل میزان استفاده مخاطبان از تلویزیون، وفاداری رسانه ای و اعتماد ادراک شده نسبت به محتوای تلویزیونی بررسی شد. پژوهش با رویکرد ترکیبی انجام شد. در بخش کمی، داده ها از طریق پرسش نامه محقق ساخته و نمونه گیری در دسترس میان 384 نفر از مصرف کنندگان رسانه در شهرهای بزرگ ایران گردآوری شد و با آزمون های (همبستگی و رگرسیون) چند متغیره تحلیل شد. در بخش کیفی نیز 12 مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه رسانه انجام و داده ها با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد افزایش مصرف شبکه های نمایش خانگی رابطه معنادار و معکوس با میزان تماشای تلویزیون سنتی و سطح وفاداری مخاطبان دارد. مدل رگرسیون نشان داد استفاده از شبکه های نمایش خانگی قادر است 41 درصد از تغییرات مرتبط با بازتعریف جایگاه تلویزیون، شامل کاهش اتکا به تلویزیون، تغییر ترجیحات محتوایی و افت اعتماد نسبت به اخبار تلویزیونی را تبیین کند. یافته های کیفی نیز نشان داد مخاطبان شبکه های نمایش خانگی به دلیل تنوع ژانرها، کیفیت تولید، استقلال نسبی محتوایی و امکان انتخاب زمان تماشا، تلویزیون را کمتر به عنوان رسانه اصلی خود تلقی می کنند. گسترش شبکه های نمایش خانگی در ایران موجب بازتعریف جایگاه تلویزیون سنتی شده و از یک رسانه مرجع و انحصاری، به رسانه ای مکمل با نقش محدودتر تبدیل کرده است. این تحول ضرورت بازنگری در سیاست های تولید محتوا، مدل های برنامه سازی و راهبردهای تعامل با مخاطب در تلویزیون ایران را آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

شبکه های نمایش خانگی ، تلویزیون سنتی ، بازتعریف جایگاه رسانه ای ، مصرف رسانه ای