تحلیل جامعه شناختی از معماری و شهرسازی ساحلی با رویکرد گردشگری پایدار(مروری نظام مند)

هدف این پژوهش، انجام یک مرور نظام مند برای تحلیل جامعه شناختی معماری و شهرسازی ساحلی با تاکید بر گردشگری پایدار و شناسایی الگوهای موفق داخلی و خارجی در مدیریت و توسعه سواحل است. این مطالعه با هدف بررسی چالش های توسعه ساحلی در ایران، به ویژه استان مازندران و شهر بابلسر، و مقایسه آن با تجارب جهانی انجام شده است. روش پژوهش مبتنی بر مرور نظام مند با رویکرد PRISMA بوده است. برای این منظور چهل و سه مقاله داخلی و خارجی از پایگاه های معتبر شناسایی شد که پس از غربال گری عنوان، چکیده و متن کامل هفده مقاله انتخاب و از بین آنها پنج مقاله که از معیارهای لازم برخورداربودند وارد تحلیل نهایی شدند. داده ها با روش تحلیل محتوای تماتیک استخراج و در سه محور معماری ساحلی، برنامه ریزی شهری و گردشگری پایدار دسته بندی شدند. یافته ها نشان می دهد که مدیریت یکپارچه ساحلی، معماری سازگار با اقلیم، طراحی فضاهای عمومی پیاده محور، و مشارکت جامعه محلی، موثرترین عوامل در تحقق توسعه پایدار سواحل هستند. در ایران، چالش هایی همچون ساخت وسازهای پراکنده، ضعف ضوابط معماری، کاهش دسترسی عمومی به ساحل و نبود هماهنگی نهادی از مهم ترین موانع توسعه پایدار محسوب می شوند. نتیجه گیری نشان می دهد که توسعه پایدار شهرهای ساحلی تنها با تلفیق معماری سبز، مدیریت یکپارچه، مشارکت اجتماعی و ارزیابی جامع اثرات محیطی–اجتماعی امکان پذیر است و تجربه های جهانی می تواند مبنای بومی سازی سیاست های توسعه ساحلی در ایران قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

معماری ساحلی ، گردشگری پایدار ، مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی ، برنامه ریزی شهری ، پایداری محیط زیستی