تاثیر تمرینات ورزش در آب و خشکی بر تراکم استخوان و تعادل زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان

هدف:پوکی استخوان (استئوپروز) از شایع ترین بیماری های سیستماتیک استخوان است. هدف مطالعه حاضر تعیین اثر ۱۲ هفته تمرین ورزش در آب و خشکی بر تراکم استخوان و تعادل زنان یائسه مبتلا به استئوپروز بود.روش بررسی:این پژوهش نیمه تجربی روی ۳۶ زن ۵۰ تا ۶۵ سال، مبتلا به استئوپروز اجرا شد. آزمودنی ها به صورت تصادفی در سه گروه تمرین در آب، تمرین در خشکی و کنترل قرار گرفتند. گروه های تجربی طی ۱۲ هفته (۳ جلسه در هفته)، در تمرینات تعادلی-قدرتی شرکت کردند. تراکم استخوان (گردن فمور و مهره های کمری) و تعادل از طریق محاسبه میانگین سرعت مرکز فشار در دو جهت قدامی-خلفی (Anterior-Posterior; AP) و داخلی-خارجی (Medial-Lateral; ML) در تست های ۱. ایستاده روی دو پا با چشمان باز (Two-legged stand with eyes open; TLEO)، ۲. ایستاده روی دو پا با چشمان بسته (Two-legged stand with eyes closed; TLEC)، ۳. ایستاده به صورت نیمه پشت سر هم با چشمان باز (Semi-tandem stand with eyes open; STEO) و ۴. ایستاده به صورت نیمه پشت سر هم با چشمان بسته (Semi-tandem stand with eyes closed; STEC) اندازه گیری شد. تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS و آزمون های تی زوجی و ANCOVA انجام شد.یافته ها:اختلافات معنادار بین گروهی در زمینه تراکم استخوان و تعادل عملکردی بین گروه های تمرینی و کنترل مشاهده شد ‎p<۰/۰۰۱)‎ و ۰/۱۴ ‎η²≤‎). از سوی دیگر در مقایسه بین دو گروه مداخله، گروه ورزش در خشکی، در متغیرهای تراکم استخوان، عملکردی معنادار و با اندازه اثر بزرگ تر نسبت به گروه ورزش در آب داشت. در مقابل گروه ورزش در آب در تست های تعادلی TLEO و STEC (ML و AP)  و همچنین در تست TLEC (ML) بهبود معنادار و با اندازه اثر بزرگتری را نسبت به گروه ورزش در خشکی نشان داد (‎‎p≤۰/۰۵ و۰/۱۴≥‎η²).نتیجه گیری:تمرینات تعادلی-قدرتی در خشکی موجب بهبود قابل توجه تراکم استخوان می گردد و تمرینات مشابه در آب، منجر به ارتقاء چشم گیر تعادل عملکردی زنان یائسه مبتلا به استئوپروز می شود. بنابراین، ترکیب تمرینات در آب و خشکی می تواند رویکردی موثر در مدیریت استئوپروز باشد.

کلیدواژه ها:

پوکی استخوان ، یائسه ، تمرینات ورزش در آب ، تراکم استخوان ، پایداری قامتی