تحلیل علل روند افزایشی آسیب های شناختی نوآموزان بدو ورود به دبستان

روند فزاینده آسیب های شناختی در نوآموزان بدو ورود به دبستان یکی از دغدغه های اساسی نظام های آموزشی و بهداشتی به شمار می آید، زیرا این اختلالات می توانند بنیان موفقیت تحصیلی و رشد اجتماعی هیجانی کودکان را تهدید کنند. هدف پژوهش حاضر علت سنجی و تحلیل چندبعدی این روند با تمرکز بر عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی فرهنگی و محیطی بود. این مطالعه با طرح مروری تحلیلی و فراترکیب انجام شد. جامعه پژوهش شامل کلیه مطالعات منتشرشده بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های معتبر بین المللی و فارسی بود که با معیارهای ورود و خروج از طریق جستجوی نظام مند انتخاب گردیدند. داده ها پس از کدگذاری کیفی و تحلیل مضمون در نرم افزارهای تخصصی و ترکیب با داده های کمی متا-تحلیل، در قالب چارچوب مفهومی تلفیق شدند. نتایج نشان داد که آسیب های شناختی عمدتا محصول هم افزایی میان عوامل روانی اجتماعی، شرایط خانوادگی، وضعیت اقتصادی و محیطی هستند و نه صرفا نتیجه یک متغیر منفرد. به ویژه، افسردگی مادری، خشونت خانگی، فقر و کمبودهای تغذیه ای در تعامل با ضعف مهارت های اجرایی، بیشترین نقش را در افت شناختی ایفا کردند، درحالی که حمایت عاطفی و تعاملات مثبت والد کودک به عنوان عوامل حفاظتی عمل نمودند. یافته ها بر ضرورت مداخلات چندسطحی خانواده محور، مدرسه محور و اجتماعی تاکید دارند. در نتیجه، رویکردهای تک بعدی نمی توانند پاسخگوی پیچیدگی آسیب های شناختی باشند و اتخاذ سیاست های جامع و هم افزا برای کاهش این روند الزامی است.

کلیدواژه ها:

آسیب های شناختی ، نوآموزان ، عوامل خانوادگی ، عوامل اجتماعی ، فراترکیب