مروری بر رابطه حمایت روانی– اجتماعی مدرسه با پیشرفت تحصیلی

پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند مطالعات انجام شده بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ در زمینه رابطه حمایت روانی–اجتماعی مدرسه با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان انجام شد. با توجه به اهمیت ابعاد روانی و اجتماعی محیط مدرسه در ارتقای انگیزش، خودکارآمدی و درگیری تحصیلی دانش آموزان، این مطالعه تلاش می کند تا شواهد علمی موجود را جمع بندی و تحلیل نماید. منابع پژوهشی شامل مقالات داخلی و خارجی منتشرشده در مجلات علمی معتبر بوده و با استفاده از معیارهای ورود و خروج مشخص، ۱۵ مقاله مرتبط انتخاب و تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد که حمایت روانی–اجتماعی مدرسه، شامل حمایت هیجانی معلمان، حمایت همسالان، جو روانی–اجتماعی مدرسه و خدمات مشاوره ای، نقش موثری در افزایش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد. این حمایت هم به صورت مستقیم و هم از طریق متغیرهای میانجی مانند انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی و احساس تعلق به مدرسه بر عملکرد تحصیلی اثر می گذارد. علاوه بر این، نتایج نشان می دهد که حمایت هیجانی معلمان مهم ترین بعد تاثیرگذار است، اما سایر ابعاد نیز نقش قابل توجهی دارند. همچنین، شرایط بحرانی مانند همه گیری کووید-۱۹ اهمیت توجه به سلامت روان و حمایت روانی–اجتماعی مدرسه را بیش از پیش برجسته کرده است. یافته های داخلی و خارجی همسو هستند، اما تفاوت های جزئی ناشی از بافت فرهنگی، مقطع تحصیلی و ابزارهای سنجش مشاهده شده است. با توجه به نتایج، تقویت حمایت روانی–اجتماعی مدرسه و طراحی برنامه های هدفمند مدرسه محور می تواند راهکار موثری برای بهبود پیشرفت تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

حمایت روانی–اجتماعی ، مدرسه ، پیشرفت تحصیلی ، خودکارآمدی تحصیلی ، انگیزش تحصیلی ، جو مدرسه