ارزیابی اثر آنتاگونیستی گونه های Bacillus spp. علیه Fusarium عامل پوسیدگی و پژمردگی طالبی در شرایط آزمایشگاهی

فوزاریوم یکی از بیماری های مخرب طالبی است که سالانه موجب خسارت قابل توجه در تولید و کاهش کیفیت محصول می شود. استفاده طولانی مدت از قارچ کش های شیمیایی علاوه بر ایجاد مقاومت های دارویی، خطرات زیست محیطی، آلودگی خاک، تخریب میکروبیوم ریزوسفری و تهدید سلامت مصرف کننده را به همراه دارد بنابراین توسعه راهکارهای زیستی ایمن و سازگار با اصول کشاورزی پایدار و تولید ارگانیک به عنوان یک ضرورت جهانی مطرح شده است. باکتری های اندوفیت و ریزوسفری از جنس Bacillus spp به دلیل توانایی تولید ترکیبات ضد قارچی، القای مقاومت سیستمیک و سازگاری بالا با شرایط مزرعه از موثرترین عوامل بیوکنترل شناخته می شوند. در این پژوهش دو ایزوله مجزا از Bacillus velezensis (ایزوله ۱ و ۲) به همراه دو سویه از B. subtilis و B. pumilus در قالب آزمون دو فرهنگی با روش کشت خطی چهارطرفه جهت مهار Fusarium sp جدا شده از طالبی ارزیابی شدند. نتایج نشان داد B. velezensis ایزوله ۱ و ۲ بیشترین میزان بازدارندگی رشد را با میانگین مهار ۷۴-۷۶ درصد نشان دادند که به طور معناداری از سایر سویه ها بالاتر بود. این در حالی است که B. subtilis و B. pumilus به ترتیب میانگین مهاری بین ۵۵-۶۳ درصد ایجاد کردند. تفاوت بین تیمارها بر اساس آزمون دانکن در سطح احتمال ۵ درصد معنادار بود. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که ایزوله های B. velezensis قادرند به عنوان عوامل بیوکنترل قدرتمند علیه فوزاریوم عمل کنند و کاربرد آنها می تواند جایگزینی مناسب برای قارچ کش های شیمیایی باشد. این نتایج اهمیت استفاده از میکروارگانیسم های مفید در کشاورزی، تولید سالم، کاهش اثرات زیست محیطی و توسعه سامانه های ارگانیک را تقویت می کند. بنابراین این سویه ها می توانند در برنامه های مدیریت تلفیقی بیماری های خاک زاد و تولید نهاده های زیستی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

آنتاگونیسم ، باکتری سودمند ، کنترل زیستی ، طالبی