تبیین نقش راهبردی سواد رسانه ای در تحکیم پادشکنندگی اجتماعی در برابر جنگ های ترکیبی

در هزاره سوم، ماهیت منازعات بشری دستخوش دگردیسی بنیادین شده و از میدان های نبرد کلاسیک و سخت افزاری به عرصه های شناختی و ادراکی تغییر جهت داده است. در این پارادایم نوین، ذهن انسان نه تنها ابزار، بلکه هدف غایی و میدان اصلی نبرد محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق و چندبعدی مفهوم جنگ شناختی و تبیین جایگاه سواد رسانه ای به عنوان راهبرد محوری در دکترین دفاعی نوین تدوین شده است. مسئله اصلی پژوهش، چگونگی گذار از وضعیت انفعالی «آسیب پذیری ادراکی» به وضعیت فعال «پادشکنندگی اجتماعی» در مواجهه با تهاجم ترکیبی دشمن است. روش تحقیق در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی با بهره گیری از رویکرد اسنادی و مرور نظام مند منابع دست اول بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که جنگ شناختی با بهره گیری از همگرایی علوم اعصاب، روان شناسی و فناوری های سایبری، در پی دستکاری دستگاه محاسباتی نخبگان و توده ها، هویت زدایی، ایجاد گسست های عاطفی-ادراکی و در نهایت فروپاشی اراده ملی بدون شلیک حتی یک گلوله است. در مقابل، نتایج حاکی از آن است که نهادینه سازی سواد رسانه ای، نه صرفا به مثابه یک مهارت فنی، بلکه به عنوان یک بینش انتقادی و اخلاقی، در کنار ترویج «جهاد تبیین» و تقویت «سواد اخلاقی»، می تواند جامعه را در برابر ویروس های شناختی واکسینه کرده و تهدیدات ترکیبی را به فرصتی برای ارتقای سرمایه اجتماعی و انسجام ملی تبدیل نماید.

کلیدواژه ها:

جنگ شناختی ، پادشکنندگی اجتماعی ، سواد رسانه ای انتقادی ، جهاد تبیین ، امنیت سایبری