نقش ریاضیات در شکل گیری تمدن های باستانی:رویکرد کارکردی-تمدنی

این پژوهش نقش ریاضیات را به عنوان یک ابزار سازمان دهی اجتماعی و فناوری شناختی در شکل گیری تمدن های باستانی بررسی می کند. مسئله اصلی آن است که چگونه نیازهای اداری، اقتصادی و فنی، تولید و تثبیت دانش ریاضی را ضروری کرد و این دانش چگونه به نهادسازی و تداوم نظم تمدنی انجامید. هدف، تبیین پیوند میان کارکردهای عملی ریاضیات و گسترش سازوکارهای حکمرانی، تولید و دانش ورزی است. روش کار توصیفی-تحلیلی با رویکرد تاریخی و تطبیقی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای است؛ در این چارچوب، حوزه هایی مانند حسابداری و مالیات، اندازه گیری زمین و مالکیت، مدیریت آب و آبیاری، برنامه ریزی ساخت وساز و معماری، و نیز تقویم و زمان سنجی در ارتباط با نیازهای قدرت سیاسی و اقتصاد معیشتی تحلیل می شوند. یافته ها نشان می دهد ریاضیات با استانداردسازی سنجش و ثبت، امکان گسترش بوروکراسی، افزایش قابلیت پیش بینی در تولید و توزیع منابع، و هماهنگی پروژه های جمعی را فراهم کرد و در کنار نهاد آموزش کاتبی، به انباشت و انتقال میان نسلی تجربه کمک نمود. نتیجه آن که ریاضیات نه فقط دانشی نظری، بلکه زیربنای تصمیم سازی و اداره جامعه در تمدن های باستانی بوده است.

کلیدواژه ها:

ریاضیات باستانی ، بوروکراسی و دولت ، مهندسی و معماری ، آبیاری و مدیریت آب ، تقویم و ستاره شناسی ، سنجش و استاندارد