نقش مصالح نوین و پایدار در کاهش ضایعات ساخت و افزایش بهره وری از دیدگاه مدیریت اجرایی و مهندسی ارزش در پروژه های شهری

صنعت ساخت وساز شهری با چالش های جدی زیست محیطی و اقتصادی ناشی از تولید حجم عظیم ضایعات و بهره وری پایین مواجه است. مصالح نوین و پایدار به عنوان یکی از راهکارهای کلیدی برای خروج از این بحران مطرح شده اند، اما موفقیت آنها در عمل به شدت به نحوه مدیریت اجرایی و رویکردهای مهندسی ارزش وابسته است. این پژوهش با هدف بررسی نقش مصالح نوین و پایدار در کاهش ضایعات ساخت و افزایش بهره وری از دیدگاه مدیریت اجرایی و مهندسی ارزش انجام شده است. روش تحقیق از نوع ترکیبی اکتشافی (کیفی-کمی) با مطالعه پنج پروژه شهری در تهران و اصفهان است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۴ مدیر اجرایی و مهندس ارزش و نیز اندازه گیری میدانی میزان ضایعات ۱۰ نوع مصالح پایدار گردآوری شد. تجزیه و تحلیل با روش های تحلیل مضمون و آزمون های مقایسه ای انجام گرفت. یافته ها نشان می دهد استفاده از مصالحی نظیر بتن خودتراکم، آجرهای بازیافتی، عایق های نانو، چوب فرآوری شده و افزودنی های پلیمری، به طور میانگین ۳۴ درصد کاهش ضایعات فیزیکی و ۲۷ درصد افزایش بهره وری نیروی کار را به همراه داشته است. مهندسی ارزش به عنوان تسهیل گر اصلی انتخاب و به کارگیری این مصالح عمل کرده است. مهمترین موانع اجرایی شامل هزینه اولیه بالاتر، کمبود استانداردهای بومی و مقاومت پیمانکاران سنتی است. این پژوهش چارچوبی اجرایی برای انتخاب مصالح پایدار مبتنی بر معیارهای مهندسی ارزش ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مصالح نوین و پایدار ، کاهش ضایعات ساخت ، بهره وری پروژه های شهری ، مدیریت اجرایی ، مهندسی ارزش