هوش مصنوعی و تربیت دینی: چالش ها و راهکارهای فقهی در عصر فناوری

با گسترش استفاده از هوش مصنوعی در حوزه تربیت دینی، پرسش هایی اساسی درباره حفظ اصالت آموزه های دینی، نقش مربی انسانی و کیفیت فرایند یادگیری مطرح شده. اهمیت این مسئله از آن جهت بود که ورود فناوری به آموزش دینی، در کنار ایجاد فرصت هایی برای تسهیل و شخصی سازی یادگیری، می توانست زمینه ساز چالش هایی همچون سوگیری الگوریتمی، سطحی سازی مفاهیم دینی و کاهش تعامل انسانی شود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد فقهی، اخلاقی و تربیتی استفاده از هوش مصنوعی در آموزش دینی و ارائه راهکارهایی برای بهره گیری مسئولانه و متناسب با آموزه های اسلامی بوده که با روش توصیفی–تحلیلی ومنابع کتابخانه ی و انترنتی انجام شده است. در این تحقیق به مفاهیم همچون ( تعریف از هوش مصنوعی، قابلیت های هوش مصنوعی، تعریف تربیت، تربیت دینی، فقه فناوری، جایگاه ابزار در تربیت دینی، چالش های فقهی هوش مصنوعی، چالش های اخلاقی- تربیتی، راهکارهای فقهی...) پرداخته شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی، در صورتی که در جایگاه ابزاری و تحت نظارت مربی انسانی به کار گرفته شود، می توانست فرایند یادگیری دینی را تقویت کرده و تعامل میان مربی و متربی را بهبود بخشد؛ اما واگذاری نقش تربیتی به الگوریتم ها بدون نظارت انسانی، منجر به بروز سوگیری های اخلاقی و کاهش مهارت های تفکر انتقادی شده بود. بر این اساس، نتایج پژوهش بر ضرورت حفظ محوریت مربی انسانی، طراحی دقیق محتوای دینی و التزام به چارچوب های فقهی و اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی تاکید کرده است.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، تربیت دینی، چالش های فقهی، راهکارهای فقهی، فقه فناوری

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تربیت دینی ، چالش های فقهی ، راهکارهای فقهی ، فقه فناوری