بررسی اثرات نامتقارن سیاست های پولی بر توزیع درآمد در ایران

مطالعه حاضر به بررسی اثرات نامتقارن سیاست های پولی بر توزیع درآمد در اقتصاد ایران طی دوره ۱۳۷۲ تا ۱۴۰۱ پرداخته است. اهمیت این موضوع در آن است که سیاست های پولی، به عنوان یکی از ابزارهای اصلی مدیریت اقتصاد کلان، می توانند پیامدهای متفاوتی بر گروه های مختلف درآمدی داشته باشند و بر عدالت اجتماعی اثرگذار شوند. در این پژوهش، ابتدا شاخص نابرابری درآمد با استفاده از روش تحلیل مولفه های اصلی محاسبه گردید. این روش با ترکیب چندین شاخص، امکان سنجش دقیق تر وضعیت نابرابری را فراهم می سازد. سپس اثرات سیاست های پولی بر شاخص ترکیبی نابرابری درآمد با بهره گیری از رویکرد کوانتایل در دهک های مختلف بررسی شد. رویکرد کوانتایل این قابلیت را دارد که اثرات سیاست ها را در سطوح مختلف توزیع درآمد آشکار کند. نتایج نشان داد که نقدینگی، به عنوان نماینده سیاست پولی، در اغلب دهک ها اثر منفی بر توزیع درآمد داشته و منجر به کاهش عدالت درآمدی گردیده است. این یافته بیانگر آن است که افزایش حجم نقدینگی بیشتر به نفع گروه های خاص عمل کرده و شکاف درآمدی را تشدید کرده است. علاوه بر نقدینگی، اثر سایر متغیرهای توضیحی نیز مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که رشد اقتصادی اثر مثبت بر کاهش نابرابری داشته، در حالی که مجذور رشد اقتصادی اثر منفی نشان داده است. نرخ ارز، درجه باز بودن تجارت و درجه شهرنشینی نیز در اغلب دهک ها اثر مثبت داشته اند و به بهبود توزیع درآمد کمک کرده اند.به طور کلی، یافته های این پژوهش نشان می دهد سیاست های پولی در ایران طی سه دهه اخیر اثرات نامتقارن و پیچیده ای بر توزیع درآمد داشته اند و توجه به پیامدهای توزیعی آن برای سیاست گذاران ضروری است.

کلیدواژه ها:

سیاست های پولی ، توزیع درآمد ، اثرت نامتقارن ، ایران