بررسی عوامل موثر بر درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده: رویکرد اقتصادسنجی فضایی

مالیات بر ارزش افزوده یکی از اصلی ترین انواع مالیاتی است که بیشترین درآمد را برای دولت ها ایجاد کرده و از این طریق کمک زیادی به بودجه کشورها می کند؛ بنابراین بررسی ماهیت مالیات بر ارزش افزوده و شناخت عواملی که باعث افزایش درآمدهای آن می شوند ضروری است و می تواند برای سیاست گذاران مفید باشد. به این معنا که آن ها می توانند از طریق تعدیل سیاست های اقتصادی و مالی که تاثیر مستقیم بر عوامل تعیین کننده درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده دارند، جمع آوری درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده را بهینه کنند. به این ترتیب، افزایش درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده، نه تنها با تنظیم مستقیم سیاست مالی مالیات بر ارزش افزوده، بلکه از طریق تعدیل سایر متغیرهایی که تاثیر مستقیم بر مالیات بر ارزش افزوده دارند، قابل دستیابی است.با توجه به این که یکی از عوامل اثرگذار بر درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده مجاورت و همسایگی مناطق است، براین اساس هدف این مطالعه بررسی مهم ترین عوامل اثرگذار بر درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده با در نظر گرفتن فاصله جغرافیایی است. در این راستا برای برآورد اثرات فضایی فاصله جغرافیایی از ماتریس مجاورت استفاده شده است. در این تحقیق از داده های سالانه برای دوره زمانی (۲۰۲۱-۲۰۰۸) در میان کشورهای منتخب خاورمیانه استفاده شده است. یافته های پژوهش بیانگر مثبت شدن اثر فاصله جغرافیایی در بین کشورهای تحت بررسی است، لذا بعد فاصله در میان مجموعه مورد مطالعه دارای اهمیت است. همچنین بر اساس نتایج به دست آمده درآمدسرانه، مصرف خانوار و واردات دارای اثر مثبت و معنادار و تورم دارای اثری منفی و معناداری بر درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده می باشند. بنابراین پیشنهاد می شود کشورهایی که دارای فاصله جغرافیایی کم یا دارای مجاورت با یکدیگر می باشند می توانند با تقویت روابط تجاری به دنبال افزایش و بهبود درآمدهای مالیات بر ارزش افزوده خود باشند.

کلیدواژه ها:

درآمد مالیات بر ارزش افزوده ، عوامل اقتصادی ، مالیات بر ارزش افزوده