تحلیل تاریخی مناظره معاویه و ابن عباس درباره مهدویت با روش نقد فرم (Form Criticism)
محل انتشار: تحقیقات علوم قرآن و حدیث، دوره: 22، شماره: 4
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 30
فایل این مقاله در 39 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_TQH-22-4_001
تاریخ نمایه سازی: 18 اردیبهشت 1405
چکیده مقاله:
میراث اسلامی سرشار از اشارات و تاکیداتی پیرامون هویت منجی موعود است. با وجود اختلافاتی در جزئیات، عمده مسلمانان به وجود منجی آخر الزمان باور دارند و او را مهدی(ع) می نامند؛ فردی از اهل بیت پیامبر(ص) که در آخر الزمان ظهور خواهد کرد تا عدالت و صلح جهانی را برقرار کند. در اندیشه شیعی، این منجی موعود با لقب قائم(عج) نیز شناخته می شود. در مقابل، دیدگاهی نیز عیسی بن مریم(ع) را منجی اسلام می داند. این دیدگاه در منابع اسلامی از طریق روایت «المهدی عیسی بن مریم(ع)» مستند شده و دستمایه برخی پژوهشگران برای متقدم بودن این دیدگاه نسبت به منجی اصیل اسلام شده است. یکی از تحریر های مهم این روایت مناظره ای میان معاویه و ابن عباس است که در آن معاویه به عنوان گوینده این روایت معرفی شده است. هدف این پژوهش، بررسی صحت انتساب این عبارت به معاویه با رویکرد «نقد فرم» است. بدین منظور، «مناظره» را به «زیر واحدهای» تشکیل دهنده آن تجزیه کرده و پس از جستجو در منابع اسلامی، به دنبال «مضامین تکرارشونده» و «طرح واره ها» خواهیم بود. تحلیل خاستگاه این مضامین پرتکرار، طرح واره ها و شواهد مرتبط در منابع غیر اسلامی، نشان می دهد که از میان تمامی افرادی که بر اساس منابع می توانند گوینده این روایت باشند، معاویه محتمل ترین گزینه محسوب می شود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
انسیه السادات اسکاف
دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
نصرت نیلساز
دانشیار گروه علوم قران و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ایران
گیوم دی
استاد مطالعات اسلامی، مرکز میان رشته ای مطالعات ادیان و سکولاریسم (CIERL)، دانشکده فلسفه و ادیان، دانشگاه آزاد بروکسل (ULB)، بروکسل، بلژیک
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
