چارچوب خلق ارزش در تامین مالی از بازار سرمایه با رویکرد تحلیل مضمون

هدف: ارزش و خلق ارزش از عناصر اصلی هر استراتژی کسب وکار محسوب می شود و موفقیت شرکت ها در گرو خلق ارزشی است که از دیدگاه مشتریان و سایر ذی نفعان، معنادار و قابل اتکا تلقی شود. ارزش شرکت به طور مستقیم مرتبط است با تصمیم های استراتژیکی ای که اتخاذ می کند و یکی از این تصمیم های مهم، نحوه تامین منابع مالی است. در این میان، بازار سرمایه، به عنوان یکی از شریان های اصلی تامین مالی در اقتصاد، در تخصیص بهینه منابع نقشی کلیدی ایفا می کند. این بازار با برخورداری از ظرفیت های متنوع، پتانسیل کاهش شکاف های تامین مالی ای را دارد که نظام بانکی به تنهایی قادر به رفع آن ها نبوده است و می تواند طیف گسترده ای از ابزارهای تامین مالی جایگزین را در اختیار بنگاه ها قرار دهد. ازاین رو، بیش از یک دهه پس از بحران مالی جهانی، شرکت ها تمایل فزاینده ای به بهره گیری از ترکیبی متنوع از ابزارهای تامین مالی از طریق بازار سرمایه نشان داده اند. به بیان دیگر، بازار سرمایه در کنار شبکه بانکی، می تواند کمک شایانی باشد برای رفع معضلات تامین مالی و در پویایی اقتصاد کلان، نقش پررنگ و موثری ایفا کند. افزون براین، بازار سرمایه، واجد ویژگی های منحصربه فردی است که علاوه بر پاسخ گویی به نیازهای تامین مالی، می تواند زمینه ساز خلق ارزش در سطح شرکت و بستر اقتصادی آن باشد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی مقوله خلق ارزش در حیطه تامین مالی از بازار سرمایه و ارائه چارچوبی منسجم برای تبیین این مفهوم اجرا شده است. روش: در این پژوهش با بهره گیری از رویکرد تحلیل مضمون و در قالب یک مطالعه مرور نظام مند، عوامل موثر بر خلق ارزش در تامین مالی از بازار سرمایه شناسایی و مضامین اصلی مرتبط با آن استخراج شد. سپس بر اساس نتایج حاصل از اجرای روش گروه کانونی، کدهای باز و مضامین شناسایی شده، به طور دقیق تر واکاوی شدند و پس از اولویت بندی، چارچوب نهایی خلق ارزش تدوین شد. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که مضامین چارچوب خلق ارزش در تامین مالی از بازار سرمایه، به ترتیب اولویت، شامل افشای اطلاعات و گزارش دهی هدفمند و باکیفیت و یکپارچه، اهرم مالی، حکمرانی شرکتی، عملکرد مدیریتی، تاثیر بر اقتصاد کلان، ریسک و بازده، محافظت از سرمایه گذاران و محرک های خلق دارایی های ناملموس است. نتیجه گیری: یافته ها بیانگر آن است که در بررسی چارچوب خلق ارزش در تامین مالی از بازار سرمایه، حتی در صورت تمرکز صرف بر سودآوری، نظریه ذی نفعان از قابلیت بیشتری در یکپارچه سازی عوامل و مضامین متنوع مرتبط با خلق ارزش برخوردار است. بر این اساس، مدیران و تصمیم گیرندگان حوزه تامین مالی بایستی مفهوم خلق ارزش را به عنوان مفهومی چندبعدی مدنظر قرار دهند و به منظور دستیابی به ارزش پایدارتر، توجه متوازنی به منافع تمامی ذی نفعان داشته باشند. افزون براین، نتایج مطالعه نشان می دهد که بازار سرمایه ظرفیت تحقق خلق ارزش از این منظر را دارد. از سوی دیگر، مقایسه نتایج حاصل از مرور نظام مند ادبیات با اولویت بندی مضامین در گروه کانونی حاکی از آن است که مضامینی نظیر افشای اطلاعات و گزارش دهی و حکمرانی شرکتی، در هر دو رویکرد مورد تایید قرار گرفته اند، درحالی که مضامینی مانند محرک های خلق دارایی های ناملموس، با وجود تکرار و رشد فراوان در ادبیات سال های اخیر، از دیدگاه گروه کانونی اولویت و اهمیت کمتری داشته اند. ازاین رو، انجام مطالعات میدانی متناسب با ویژگی های نهادی و اقتصادی ایران ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

خلق ارزش ، بازار سرمایه ، تامین مالی ، تحلیل مضمون ، گروه کانونی