نقش گروه ویژه اقدام مالی (FATF) در شکل دهی به انضباط مالی بین المللی: تحلیلی جغرافیایی از حقوق نرم و حکمرانی فضایی نظام مالی جهانی

در دهه های اخیر، شکل گیری انضباط مالی جهانی به یکی از مولفه های اساسی حکمرانی مالی بین المللی تبدیل شده است. در این میان، گروه ویژه اقدام مالی (FATF) به عنوان نهادی فراملی، بدون برخورداری از قدرت الزام آور حقوق سخت، از طریق تولید و ترویج استانداردها و توصیه ها در چارچوب حقوق نرم (Soft Law)، نقش تعیین کننده ای در سامان دهی رفتار مالی دولت ها ایفا می کند. این مقاله با بهره گیری از روش تحقیق کیفی و رویکرد تحلیلی انتقادی، به بررسی نقش FATF در اعمال انضباط مالی جهانی و سازوکارهای حکمرانی مالی مبتنی بر فشار بین المللی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که توصیه های غیرالزام آور FATF، از رهگذر ابزارهایی همچون ارزیابی های متقابل، رتبه بندی کشورها، ایجاد محدودیت در دسترسی به شبکه های مالی جهانی و اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی، عملا واجد کارکرد الزام آور شده اند. مقاله استدلال می کند که این فرآیند، نمونه ای بارز از تحول حکمرانی مالی جهانی از حقوق سخت به حقوق نرم است؛ تحولی که در آن، قدرت اقتصادی و سیاسی کشورهای مسلط، به ویژه در چارچوب گروه G۷، نقشی محوری در تثبیت و اجرای انضباط مالی جهانی ایفا می کند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت بازنگری در سازوکارهای تصمیم گیری و ارزیابی FATF، افزایش شفافیت نهادی و توجه به نابرابری های ساختاری کشورهای در حال توسعه در مواجهه با فشارهای بین المللی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

حقوق نرم ، انضباط مالی جهانی ، حکمرانی مالی ، FATF ، فشار بین المللی