بررسی رویکردهای روان شناختی در تعلیم و تربیت دانش آموزان

این پژوهش با هدف بررسی رویکردهای روان شناختی موثر در فرآیند تعلیم و تربیت دانش آموزان و تاثیر آن ها بر رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی آنان انجام شد. آموزش و پرورش به عنوان زیربنای توسعه انسانی نیازمند رویکردهایی است که بتواند به نیازهای روانی و فردی دانش آموزان پاسخ دهد. امروزه تنوع نظریه های روان شناسی یادگیری نظیر رفتارگرایی، شناخت گرایی، انسان گرایی و سازنده گرایی موجب تحول در شیوه های تدریس و آموزش شده است. این تحقیق به دنبال آن است که میزان تاثیر هر یک از این رویکردها بر انگیزش تحصیلی، خودکارآمدی و تعامل اجتماعی دانش آموزان را ارزیابی کند. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و با روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل معلمان و دانش آموزان پایه هشتم و نهم شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد با ابعاد سه گانه شناختی، هیجانی و رفتاری گردآوری شد. نتایج نشان داد که از نگاه معلمان، رویکرد شناختی در تقویت تفکر انتقادی دانش آموزان بیشترین اثر را دارد (میانگین = ۴.۴۲)، در حالی که رویکرد انسان گرایی در حوزه انگیزش و رشد شخصیتی بیشترین تاثیر را ایجاد کرده است (میانگین = ۴.۳۶). همچنین، تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که ترکیب رویکرد شناختی و انسان گرایی، پیش بینی کننده قوی عملکرد تحصیلی دانش آموزان است (R² = ۰.۶۸). در نتیجه، می توان گفت اتخاذ دیدگاه های روان شناختی متنوع در تعلیم و تربیت نه تنها در یادگیری شناختی بلکه در توسعه هویت فردی و اخلاقی دانش آموزان نقش کلیدی دارد. بنابراین، پیشنهاد می شود معلمان در طراحی برنامه های درسی، از تلفیق این رویکردها برای ارتقای کیفیت آموزش بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

تعلیم و تربیت ، رویکردهای روان شناختی ، انگیزش تحصیلی ، رشد شناختی.