تحلیل جنایت علیه مجانین در حقوق ایران و انگلستان

جرایم ارتکابی علیه اشخاص مبتلا به اختلالات روانی، از مهم ترین حوزه های چالش برانگیز حقوق کیفری در نظام های حقوقی معاصر است. مجانین به عنوان آسیب پذیرترین قشر در جامعه، هم در مقام مرتکب و هم به ویژه در مقام بزه دیده، نیازمند حمایت های تقنینی و قضایی مضاعف اند. حقوق ایران و انگلستان هر یک با پیشینه ای متفاوت—یکی متکی بر فقه امامیه و دیگری مبتنی بر کامن لا—رویکردهای خاصی را در جرم انگاری، مسئولیت مرتکبان و تشدید ضمانت اجراهای کیفری در قبال تعدیات علیه مجانین اتخاذ کرده اند. این مقاله با هدف تحلیل تطبیقی جنایت علیه مجانین در دو نظام حقوقی یادشده، ضمن بررسی مبانی نظری، مفاهیم، عناصر جرم، کیفیت حمایت های قانونی و رویه های قضایی، نقاط اشتراک و افتراق آنها را تبیین می کند. نتایج نشان می دهد که هرچند هر دو نظام در اصل لزوم حمایت ویژه اتفاق نظر دارند، اما در شیوه تعریف جنون، معیارهای احراز عدم ادراک و اختیار، و همچنین ضمانت اجراهای کیفری و مدنی تفاوت های قابل توجهی میان آنها مشاهده می شود.

کلیدواژه ها:

جنایت ، مجنون ، مسئولیت کیفری ، بزه دیدگی ویژه ، ایران ، انگلستان ، حمایت کیفری