بررسی نظری الگوی مدیریت مدرسه محور: مفاهیم، اصول و ابعاد کلیدی

مدیریت مدرسه محور (SBM) به عنوان یکی از برجسته ترین راهبردهای اصلاحی در نظام های آموزشی معاصر، با هدف تمرکززدایی و انتقال قدرت تصمیم گیری از سطوح متمرکز اداری به سطح مدرسه پدید آمده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش مدیریت مدرسه محور در ارتقای کیفیت آموزشی و شناسایی مولفه های کلیدی و چالش های فراروی آن انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه از نوع توصیفی تحلیلی با رویکرد کتابخانه ای است که طی آن، با بررسی اسناد، مقالات علمی، گزارش های بین المللی و متون تخصصی معتبر، ابعاد مختلف این رویکرد مورد تحلیل قرار گرفته است.یافته های پژوهش نشان می دهد که مدیریت مدرسه محور از طریق تقویت مولفه هایی چون «مشارکت فعال معلمان در تصمیم گیری»، «افزایش اختیارات مالی و اجرایی مدرسه»، «پاسخگویی در برابر جامعه محلی» و «خودگردانی آموزشی»، بستری مناسب برای بهبود فرآیند یاددهی یادگیری فراهم می آورد. نتایج تحلیل ها بیانگر آن است که این رویکرد با افزایش احساس مالکیت و مسئولیت پذیری در میان ذی نفعان (مدیران، معلمان و والدین)، موجب ارتقای انگیزه حرفه ای و انطباق بیشتر برنامه های آموزشی با نیازهای بومی و دانش آموزی می گردد. همچنین، مطالعه تجارب جهانی موید این مطلب است که موفقیت این نظام مدیریتی منوط به پیش شرط هایی همچون آموزش مستمر مدیران، شفافیت در سازوکارهای نظارتی و حمایت های ساختاری از سوی نظام های آموزشی کلان است. در نهایت، این مقاله نتیجه می گیرد که مدیریت مدرسه محور نه تنها یک تغییر در ساختار اداری، بلکه یک استراتژی جامع برای تحول کیفی مدارس و افزایش کارایی نظام آموزشی در پاسخگویی به چالش های قرن بیست و یکم محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت مدرسه محور ، کیفیت آموزشی ، تمرکززدایی آموزشی ، مشارکت ذی نفعان ، پاسخگویی