تحلیل کارایی مدرسه بدون کتاب درسی کاغذی

چکیده تحول دیجیتال در نظام های آموزشی طی دو دهه اخیر، زمینه ساز ظهور الگوهای نوینی از مدرسه شده است که یکی از رادیکال ترین آن ها «مدرسه بدون کتاب درسی کاغذی» است. این الگو با اتکا بر کتاب های الکترونیکی، سامانه های مدیریت یادگیری، محتوای چندرسانه ای و ابزارهای هوشمند، مدعی ارتقای کارایی آموزشی، بهبود کیفیت یادگیری و افزایش عدالت آموزشی است. هدف مقاله حاضر، تحلیل کارایی مدرسه بدون کتاب درسی کاغذی بر اساس شواهد پژوهشی معتبر و مطالعات تجربی بین المللی و داخلی است. کارایی در این پژوهش به مثابه مفهومی چندبعدی در نظر گرفته می شود که شامل پیامدهای یادگیری دانش آموزان، بهره وری آموزشی، تعاملات آموزشی، بار شناختی، عدالت دسترسی و پایداری اقتصادی و زیست محیطی است.مرور نظام مند پژوهش ها نشان می دهد که حذف کتاب درسی کاغذی به خودی خود تضمین کننده بهبود عملکرد تحصیلی نیست، بلکه اثربخشی آن به کیفیت طراحی محتوای دیجیتال، سطح شایستگی حرفه ای معلمان، زیرساخت های فناورانه و سیاست های پشتیبان بستگی دارد (سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، ۲۰۱۵؛ هیل و هانی، ۲۰۱۹). یافته های مطالعات کلان مقیاس نشان می دهد استفاده سطحی و غیرهدفمند از فناوری های دیجیتال می تواند حتی با افت عملکرد تحصیلی همراه باشد، در حالی که بهره گیری هدایت شده و مبتنی بر الگوهای آموزشی فعال، یادگیری عمیق تر و خودتنظیم شده را تسهیل می کند (تامپسون، ۲۰۱۸؛ اشمیت و همکاران، ۲۰۲۰).از منظر کارایی اقتصادی، پژوهش ها حاکی از آن است که اگرچه هزینه های اولیه گذار به مدرسه بدون کتاب درسی کاغذی بالا است، اما در بلندمدت می تواند به کاهش هزینه های تولید، توزیع و به روزرسانی محتوا منجر شود.

کلیدواژه ها:

مدرسه بدون کتاب درسی کاغذی ، کارایی آموزشی ، یادگیری دیجیتال ، فناوری آموزشی ، تحول برنامه درسی مقدمه