شعله ساسانی، در خاکستر اشکانی نگاهی به اسطوره سازی و مشروعیت سیاسی در کارنامه اردشیر بابکان

پژوهش حاضر با هدف تحلیل سازوکارهای اسطوره سازی در متن پهلوی «کارنامه اردشیر بابکان» انجام شده است؛ متنی که روایت زندگی بنیان گذار شاهنشاهی ساسانی را در قالبی حماسی، دینی و نمادین ارائه می دهد. تمرکز اصلی پژوهش بر چگونگی تبدیل یک شخصیت تاریخی به نماد نظم کیهانی، مشروعیت سیاسی و هویت فرهنگی است. این بررسی با رویکردی میان رشته ای، عناصر روایی، دینی، طبیعی و روان شناختی متن را در خدمت اسطوره سازی ادبی تحلیل می کند.یافته های تحقیق نشان می دهد که اردشیر بابکان در این متن نه تنها یک پادشاه بلکه نماد بازگشت فره ایزدی، تجسم اشه (نظم زرتشتی)، و حامل رویای ایرانی برای وحدت و عدالت است. رویاهای بابک، فرار شبانه اردشیر، همراهی طبیعت، نبرد با اردوان، و ازدواج های نمادین، همگی در خدمت ساختن اسطوره ای هستند، که فراتر از تاریخ عمل می کند. همچنین، تقابل اردشیر با عناصر مستقل، بازتابی از تلاش برای تثبیت نظم مرکزی در برابر آشوب های محلی است.اهمیت این موضوع در آن است، که «کارنامه اردشیر بابکان» نه تنها متنی تاریخی بلکه الگویی از اسطوره پردازی ایرانی است که در دوره های بعدی، از شاهنامه تا روایت های ملی، تکرار شده است. تحلیل این متن، امکان فهم عمیق تری از پیوند دین، سیاست و تخیل در فرهنگ ایرانی فراهم می آورد و نشان می دهد که چگونه اسطوره می تواند ابزار بازسازی هویت در لحظه های بحران باشد.

کلیدواژه ها:

اردشیر بابکان ، ساسانیان ، کارنامه اردشیر بابکان ، هفتان بوخت.