ارزیابی چالش ها و راهبردهای گذار بر الگوی شهر سبز با تحلیل ساختاری شاخص ها و ارائه مدل بومی؛ مطالعه موردی: شهر ساوه

رشد شتابان شهرنشینی و فشار بر منابع طبیعی، مدیریت شهری ساوه را با چالش های جدی در حوزه پایداری و کیفیت محیط شهری مواجه ساخته است. فاصله میان سیاست های اعلامی و عملکرد واقعی، ضعف در هماهنگی نهادی، کمبود زیرساخت های حمل و نقل پاک، مدیریت ناکافی پسماند و محدودیت فضای سبز مانع حرکت این شهر به سوی الگوی شهر سبز شده است. این وضعیت نشان می دهد که ساختار مدیریتی کنونی ساوه هنوز از یک مدل منسجم، داده محور و سازگار با مولفه های اکولوژیک فاصله دارد و نیازمند بازطراحی بر اساس شاخص های بومی شده پایداری شهری است. در این راستا، هدف این پژوهش تبیین عوامل موثر بر گذار ساوه به الگوی شهر سبز و ارائه مدل بومی مدیریت شهری سبز است. پژوهش با رویکرد ترکیبی اکتشافی تبیینی انجام شد. در بخش کیفی با تحلیل مضمون اسناد و مصاحبه با خبرگان شاخص ها و مولفه های کلیدی استخراج شد. در بخش کمی، این مولفه ها از طریق پرسشنامه و تحلیل های آماری پیشرفته شامل CFA، رگرسیون و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) سنجیده و روابط میان متغیرها آزمون شد. یافته ها نشان داد کیفیت مدیریت شهری، سطح هماهنگی نهادی و مشارکت شهروندان مهم ترین عوامل اثرگذار بر تحقق شاخص های شهر سبز در ساوه هستند و حمل و نقل پاک، مدیریت پسماند و توسعه زیرساخت های سبز بیشترین نقش را در ارتقای زیست پذیری ایفا می کنند. در نتیجه مدل نهایی پژوهش بر سه رکن مدیریت یکپارچه و کارآمد، زیرساخت های سبز و حمل و نقل پایدار و مشارکت فعال شهروندان استوار است. بر اساس این مدل، راهکارهایی شامل توسعه شبکه های فضای سبز، تقویت حمل و نقل پاک، مدیریت هوشمند پسماند، ارتقاء هماهنگی نهادی و طراحی شهری اقلیم پایدار برای ساوه پیشنهاد می شود تا مسیر گذار به شهر سبز فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

گذار اکولوژیک ، شهری ، نوآوری سبز در حکمرانی محلی ، تاب آوری محیطی مبتنی بر طراحی شهری ، پایداری شهری در اقلیم ساوه ، زیرساخت های سبز تطبیقی