تحلیل نقش هوش مصنوعی در ارتقاء تعاملات اجتماعی و بهینه سازی مدیریت منابع شهری با رویکرد شهر هوشمند

رشد روزافزون شهرنشینی، مدیریت شهری را با چالش های پیچیده ای مواجه ساخته که پارادایم شهر هوشمند را به عنوان راهکاری نوین مطرح کرده است. در این میان، هوش مصنوعی (AI) به مثابه یک فناوری تحول آفرین، پتانسیل بازآرایی ابعاد مختلف شهری را داراست. هدف این مقاله، تحلیل جامع و نظام مند نقش دوگانه هوش مصنوعی در بهینه سازی مدیریت منابع و زیرساخت های شهری و ارتقاء کیفیت تعاملات اجتماعی شهروندان است. این پژوهش با بهره گیری از روش مرور نظام مند ادبیات (SLR) و پروتکل PRISMA، پس از غربالگری منابع در پایگاه های داده معتبر، تعداد ۹۳ مقاله را برای تحلیل کیفی نهایی برگزید. یافته ها نشان می دهد که کاربردهای AI در دو حوزه اصلی متمرکز است: (۱) افزایش کارایی و پایداری در مدیریت منابعی چون حمل ونقل، انرژی و محیط زیست، و (۲) ارتقاء کیفیت زندگی از طریق بهبود حکمرانی الکترونیک، ایمنی عمومی و ارائه خدمات شخصی سازی شده در بهداشت و آموزش. نتیجه گیری اصلی این پژوهش آن است که هوش مصنوعی عاملی کلیدی و اجتماعی-فنی (socio-technical) در تحقق شهرهای هوشمند انسان محور است که پلی میان ابعاد سخت (زیرساختی) و نرم (اجتماعی) شهر ایجاد می کند. این فناوری گذار از مدل حکمرانی شهری “واکنشی” به مدل “پیش بینانه” را تسهیل می کند، اما تحقق کامل پتانسیل آن مستلزم توجه جدی به چالش های اخلاقی نظیر حریم خصوصی، عدالت الگوریتمی و جلوگیری از شکاف دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، هوش مصنوعی ، مدیریت شهری ، تعاملات اجتماعی ، حکمرانی پیش بینانه