تحلیل چالشهای ساختاری زنجیره تامین برنج در ایران و تاثیر آن بر پایداری امنیت غذایی

برنج به عنوان کالایی استراتژیک نقشی محوری در امنیت غذایی ایران دارد این پژوهش توصیفی-تحلیلی با استفاده از رویکرد ترازنامه و داده های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ چالش های ساختاری زنجیره تامین برنج را مورد بررسی قرار می دهد. نتایج نشان داد که زنجیره تامین با چهار ریسک اصلی (تولید، محیط زیست، عرضه و تقاضا) مواجه است. مهم ترین یافته ها حاکی از افت ۱۶ درصدی تولید داخلی طی دهه اخیر به ویژه ناشی از بحران آب و تغییرات اقلیمی می باشد، همچنین تراز تجاری به شدت منفی وابستگی ساختاری به واردات را نشان می دهد که آسیب پذیری کشور را در برابر شوک های جهانی افزایش می دهد. علاوه بر این تلفات و ضایعات بسیار بالا و نبود شفافیت در داده های ذخیره سازی و مصارف غیر بازاری مانع برنامه ریزی موثر است. این چالش های ساختاری پایداری امنیت غذایی کشور را تهدید می کنند لذا تمرکز سیاست گذاری بر مدیریت جامع ریسک های محیط زیستی و افزایش شفافیت داده ها در کل زنجیره تامین، ضروری است.

کلیدواژه ها:

زنجیره ، تامین ، برنج ، امنیت غذایی ، ایران