بررسی رفتارهای آسیب زا در دانش آموزان پسر متوسطه اول شهرستان مریوان از دیدگاه کادر آموزشی

پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق رفتارهای آسیب زای دانش آموزان دوره متوسطه اول در مدارس پسرانه شهرستان مریوان و از منظر کادر آموزشی انجام شد. این مطالعه با رویکرد توصیفی–پیمایشی و با بهره گیری از چک لیست محقق ساخته ای صورت گرفت که روایی محتوایی آن پس از بازبینی متخصصان تایید شد و پایایی آن نیز با محاسبه آلفای کرونباخ در سطح قابل قبول گزارش گردید. نتایج حاصل از تحلیل داده ها نشان داد که طیف گسترده ای از رفتارهای آسیب زا در میان دانش آموزان وجود دارد که از میان آن ها استفاده افراطی از تلفن همراه و حضور بیش ازحد در فضای مجازی، بی انگیزگی تحصیلی، پرخاشگری، تمسخر و انزوای اجتماعی بیشترین فراوانی را داشتند و موجب ایجاد تنش های رفتاری و افت عملکرد تحصیلی می شوند. در کنار این رفتارها، برخی رفتارهای پرخطر مانند مصرف سیگار، ویپ، معاشرت با افراد بزه کار و گرایش به محیط های پرخطر اجتماعی هرچند شیوع پایین تری داشتند، اما به دلیل پیامدهای بالقوه شدید، برای نظام آموزشی و خانواده ها نگرانی جدی ایجاد می کنند. یافته ها نشان داد عوامل مختلفی در بروز و تشدید مشکلات رفتاری نقش دارند که از جمله آن ها می توان به فشارهای تحصیلی، تعاملات نامناسب با همسالان، ضعف مهارت های ارتباطی و تنظیم هیجان، نبود الگوهای تربیتی سالم در خانه و مدرسه، و مدیریت ناکارآمد در استفاده از رسانه ها و فضای مجازی اشاره کرد. پژوهش تاکید می کند که به کارگیری راهبردهایی مانند تقویت نقش مشاوران مدرسه، آموزش مهارت های زندگی، ارتقای سواد رسانه ای، توانمندسازی والدین در شناخت ویژگی های رشدی نوجوانان، و ایجاد تعامل سازنده میان مدرسه و خانواده می تواند در کاهش رفتارهای آسیب زا نقش تعیین کننده ای داشته باشد. به طور کلی، نتایج این مطالعه ضرورت برنامه ریزی های هدفمند، مداخلات مستمر و طراحی برنامه های آموزشی و تربیتی متناسب با ویژگی های فرهنگی و بومی منطقه را برجسته می سازد و مسیر مناسبی برای مدیران آموزشی و سیاست گذاران جهت پیشگیری و اصلاح رفتارهای مسئله ساز فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

رفتارهای آسیب زا ، دانش آموزان متوسطه اول ، فضای مجازی و تلفن همراه ، مشکلات تحصیلی و انضباطی ، مهارت های زندگی ، پیشگیری