پیش بینی کمال گرایی ناسازگارانه بر اساس طرحواره های ناسازگار اولیه در ورزشکاران جوان

کمال گرایی ناسازگارانه یکی از ویژگی های روان شناختی شایع در ورزشکاران جوان است که می تواند با پیامدهایی چون اضطراب عملکرد، خودانتقادی افراطی و کاهش رضایت از فعالیت ورزشی همراه باشد. شناسایی عوامل زمینه ساز این نوع کمال گرایی، به ویژه عوامل ریشه دار شناختی، از اهمیت بالایی برخوردار است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف پیش بینی کمال گرایی ناسازگارانه بر اساس طرحواره های ناسازگار اولیه در ورزشکاران جوان انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی بود و جامعه آماری آن را ورزشکاران جوان ۱۸ تا ۳۵ سال شهر تهران تشکیل دادند. نمونه ای شامل ۲۰۰ ورزشکار به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ و پرسشنامه چندبعدی کمال گرایی هویت و فلت بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که بین طرحواره های ناسازگار اولیه و کمال گرایی ناسازگارانه رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. (p<۰.۰۱) نتایج تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که برخی از طرحواره ها، به ویژه طرحواره های حوزه معیارهای سخت گیرانه، نقص/شرم و وابستگی/بی کفایتی، سهم معناداری در پیش بینی کمال گرایی ناسازگارانه دارند. این طرحواره ها توانستند بخش قابل توجهی از واریانس کمال گرایی ناسازگارانه را تبیین کنند. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می دهد کمال گرایی ناسازگارانه در ورزشکاران جوان تنها ناشی از فشارهای محیط ورزشی نیست، بلکه ریشه در الگوهای شناختی عمیق تری دارد. این یافته ها بر اهمیت مداخلات مبتنی بر شناسایی و اصلاح طرحواره های ناسازگار در برنامه های روان شناسی ورزش تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

طرحواره های ناسازگار اولیه ، کمال گرایی ناسازگارانه ، ورزشکاران جوان