رابطه تاب آوری روانی با تمایز یافتگی خود در زوجین

زندگی زناشویی یکی از مهم ترین بسترهای تعاملات انسانی است که کیفیت آن تحت تاثیر عوامل مختلف روان شناختی قرار دارد. در سال های اخیر با افزایش فشارهای اجتماعی، اقتصادی و تغییرات فرهنگی، زوجین با چالش های متعددی مواجه شده اند که می تواند بر سلامت روان و کیفیت روابط زناشویی آنان تاثیر بگذارد. از جمله سازه های مهم در این زمینه می توان به تاب آوری روانی و تمایز یافتگی خود اشاره کرد. تاب آوری روانی به توانایی فرد در سازگاری مثبت با شرایط دشوار و بازیابی تعادل روانی در مواجهه با فشارهای زندگی اشاره دارد و نقش مهمی در حفظ سلامت روان و کیفیت روابط بین فردی ایفا می کند. در مقابل، تمایز یافتگی خود که ریشه در نظریه سیستم های خانواده بوئن دارد، به توانایی فرد در حفظ هویت فردی در عین برقراری صمیمیت و ارتباط سالم با دیگران اشاره دارد. پژوهش های پیشین نشان داده اند که افراد با تمایز یافتگی بالاتر از تنظیم هیجانی بهتر، واکنش پذیری هیجانی کمتر و سازگاری روان شناختی بیشتری برخوردارند که این ویژگی ها می تواند با مولفه های تاب آوری روانی ارتباط داشته باشد. با این حال، مطالعات محدودی به بررسی همزمان رابطه این دو سازه در بستر روابط زوجی پرداخته اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه تاب آوری روانی با تمایز یافتگی خود در زوجین انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل زوجینی بود که در سال ۱۴۰۴ به کلینیک های مشاوره و مراکز روان پزشکی شهر اصفهان مراجعه کرده بودند که از میان آن ها ۷۵ زوج به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه تمایز یافتگی خود اسکورن و فریدلندر و پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون استفاده شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و آزمون همبستگی پیرسون تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین تاب آوری روانی و تمایز یافتگی خود در زوجین رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=۰.۷۴۹, p<۰.۰۵). یافته ها نشان می دهد افزایش تمایز یافتگی خود می تواند با افزایش توانایی سازگاری روانی و تاب آوری در مواجهه با فشارهای زندگی زناشویی همراه باشد. این نتایج می تواند برای مشاوران خانواده و زوج درمانگران در طراحی مداخلات روان شناختی موثر جهت تقویت روابط زوجین مفید باشد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری روانی ، تمایز یافتگی خود ، زوجین