تبیین و شناسایی شایستگی های دینی و معنوی مورد نیاز دانش آموختگان علوم پزشکی

مقدمه: از منظر آموزش مبتنی بر شایستگی در علوم پزشکی، نظام آموزش علوم پزشکی وظیفه دارد دانش آموختگانی برخوردار از شایستگی های گوناگونی تربیت نماید تا بتوانند پاسخگوی نیازهای گیرندگان خدمات سلامت با رویکردی کل نگر باشند. با نهادینه شدن سلامت معنوی به عنوان بخشی از سلامت انسان، اهمیت پرداختن به این مبحث در برنامه های آموزشی بیش از پیش نمایان شده است. با وجود ضرورت آموزش در این زمینه، برنامه نظام مندی برای توسعه شایستگی های مورد نیاز در زمینه سلامت معنوی در کشور وجود ندارد، اما پیش از تدوین چنین برنامه ای، لازم است به این پرسش پاسخ داده شود که چه شایستگی هایی باید به عنوان اهداف فرایند آموزش علوم پزشکی در نظر گرفته شود؟ این مطالعه با هدف تبیین وضعیت مطلوب دانش آموختگان از منظر شایستگی های دینی و معنوی طراحی و اجرا شده است. مواد و روش کار: مطالعه از نوع ترکیبی و مشتمل بر دو مرحله کیفی و کمی بود که در مرحله کیفی، پس از بررسی اولیه منابع و متون مرتبط، دیدگاه های جمعی از صاحب نظران و اساتید علوم پزشکی از طریق مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته گردآوری شد و با تحلیل محتوای مصاحبه ها، ضمن تدوین چارچوب مفهومی مطالعه، فهرستی از شایستگی های دینی و معنوی استخراج شد. در مرحله کمی، پیش نویس شایستگی های دینی و معنوی دانش آموختگان علوم پزشکی در اختیار تعدادی از خبرگان قرار گرفت و با جمع بندی دیدگاه های مشارکت کنندگان، اعتبار لیست شایستگی ها مورد تایید قرار گرفت. یافته ها: حاصل این مطالعه تدوین چارچوب مفهومی شایستگی های دینی و معنوی در سه حیطه معرفت دینی و معنوی، گرایش دینی و معنوی و عملکرد دینی و معنوی و در ساحت های فردی و اجتماعی و حرفه ای بود. همچنین، فهرست شایستگی های دینی و معنوی دانش آموختگان علوم پزشکی در ۵۸ بند مورد تایید قرار گرفت. نتیجه گیری: توسعه شایستگی های دینی و معنوی جزئی ضروری از برنامه های آموزشی علوم پزشکی است که توجه شایسته به آن در تمامی حیطه ها، تربیت دانش آموختگان توانمند، ارتقای سطح آموزش علوم پزشکی و به تبع آن، بهبود نظام ارائه خدمات سلامت در کشور را درپی دارد.

کلیدواژه ها:

spiritual health ، competency-based education ، religious competencies ، spiritual competencies ، holistic health ، mixed method study ، medical education ، سلامت معنوی ، آموزش مبتنی بر شایستگی ، شایستگی دینی ، شایستگی معنوی ، سلامت کل نگر ، مطالعه آمیخته ، آموزش پزشکی