بازآرایی دولت رفاه در پرتو منطق بازارمحور: خوانشی نئولیبرالی از سیاست گذاری سلامت در ایران پس از جنگ(۱۴۰۰-۱۳۶۷)

با گسترش نئولیبرالیسم به عنوان گفتمان غالب در سیاست گذاری عمومی طی دهه های اخیر، نظام های سیاست گذاری سلامت نیز دستخوش تغییرات بنیادینی شده اند. این مقاله به بررسی روند پیش روی رویکردهای نئولیبرالی در سیاست گذاری نظام سلامت در ایران پس از جنگ می پردازد و تاثیر این تحولات را بر اصول عدالت اجتماعی، دسترسی به خدمات، کیفیت مراقبت و هزینه های سلامت تحلیل می کند. سیاست هایی نظیر خصوصی سازی، رقابتی سازی خدمات، کاهش مداخله دولت و افزایش نقش بازار، گرچه در برخی زمینه ها منجر به بهبود بهره وری و نوآوری در شرایط خاصی شده اند، اما پیامدهایی چون افزایش نابرابری، کاهش شمولیت خدمات و فشار اقتصادی بر اقشار آسیب پذیر را نیز به دنبال داشته اند. این پژوهش در چارچوب یک راهبرد روش شناختی توصیفی تحلیلی با رویکرد کیفی و تفسیرگرایانه طراحی شده و بر مبنای پارادایم تفسیری-نقادانه سامان یافته است. واحد تحلیل در این پژوهش، سندمحور و نظام محور است. داده های پژوهش از طریق روش تحلیل محتوای جهت دار و با بهره گیری از کدگذاری مفهومی با الهام از مفاهیم بنیادین نئولیبرالیسم استخراج شده ا ند. یافته های حاصل از پژوهش در قالب کدها و زیر طبقات تحت عناوین بازتعریف سلامت به مثابه کالای مصرفی در دستگاه ایدیولوژیک نئولیبرالی، تبدیل بدن انسان به میدان ارزش افزایی، تبدیل بیمارستان به بنگاه شبه کارآفرینانه، بازارمندسازی سلامت و منطق عملکرد محور دسته بندی شدند.

کلیدواژه ها:

نئولیبرالیسم ، سیاست گذاری سلامت ، نظام سلامت