مطالعه دیدگاه مدیران پیرامون ابعاد و مولفه های رفتارهای پرخطر دانش آموزان مدارس متوسطه: پژوهش داده بنیاد

هدف پژوهش، مطالعه دیدگاه مدیران پیرامون ابعاد و مولفه های رفتارهای پرخطر دانش آموزان مدارس متوسطه شهر اردکان بود. رویکرد پژوهش «کیفی» و روش پژوهش «داده بنیاد» بود. مشارکت کنندگان بالقوه، مدیران مدارس متوسطه شهر اردکان در سال تحصیلی ۱۴۰۳- ۱۴۰۲ بودند. روش نمونه گیری، هدفمند بود. نمونه گیری مبتنی بر اشباع نظری داده ها تا ۱۰ نفر شرکت کننده ادامه یافت. روش گردآوری داده ها «مصاحبه نیمه ساختاریافته» بود. داده ها به شیوه «کدگذاری» و «مقوله بندی» در سه سطح کدگذاری باز، محوری و انتخابی تجزیه و تحلیل شدند. برای تعیین اعتبار داده ها، از روش «سه سویه سازی» استفاده شد. نتایج نشان داد «عوامل علی» شامل علل روان شناختی – بیولوژیک، اعتقادی، تکنولوژیک، فرهنگی و اجتماعی، هویت ‎یابی نوجوانی، جامعه-شناختی و اقتصادی بود. «شرایط مداخله ای» شامل عوامل نهادی، عوامل نسلی و ارتباطی و «شرایط زمینه ای» شامل شرایط کلی، شرایط خانوادگی مستعد، شرایط انضباطی، شرایط بالینی و شرایط شناختی – ارتباطی بودند. «راهبردها» شامل راهبرد درمانی درون نهادی موثر، راهبرد ارتباطی راهبرد درون نهادی غیرموثر، راهبرد برون نهادی و راهبرد ترکیبی بودند. «پیامدها» شامل افزایش رفتارهای پرخطر، پیامدهای بالینی - روان شناختی، پیامدهای پرورشی و پیامدهای آسیب زا بود. پژوهش حاضر، مدل پارادایمی جامعی از دیدگاه مدیران مدارس متوسطه اردکان درباره رفتارهای پرخطر دانش آموزان ارائه می دهد. این مدل، ضمن تاکید بر ماهیت سیستمی و پیچیده رفتارهای پرخطر، لزوم توجه هم زمان به عوامل فردی، خانوادگی، نهادی و محیطی در طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی را آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

دوره متوسطه ، رفتار پرخطر ، مدیران ، نوجوانان ، نظریه داده بنیاد