راهکارهای بومی مقابله با سیل و بهره برداری از سیلاب در شهرستان چابهار و دشتیاری

مخاطرات طبیعی از جمله سیل یکی از مشکلات اساسی سکونتگاه های روستایی ایران می باشد. دانش بومی مقابله با سیل و همزیستی با آن از دیرباز در ایران وجود داشته است. در این پژوهش با بررسی روش های بومی مقابله و بهره برداری از منابع آبی سیل و مقایسه آن با روش های نوین در منطقه دشتیاری و چابهار کارایی روش های بومی ارزیابی شده است. بررسی ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، گفتگو با افراد محلی، مشاهدات میدانی و تحلیل داده ها صورت گرفته است. در این مناطق دانش بومی از طریق احداث سازه های دگار و هوتک به منظور بهره برداری و احداث سازه تنپک به منظور مقابله با سیل و کاهش آسیب پذیری منازل مسکونی مورد استفاده قرار می گیرد. این سازه ها عملکرد مشابه چکدم ها، سازه های پخش سیلاب و سدها و ساخت براساس کدارتفاعی به منظور کاهش آسیب پذیری می باشد. با توجه به بررسی ها و نتایج آن عملکرد سازه های مبتنی بر دانش بومی در منطقه مورد مطالعه مناسب تر بوده و از بین آنها ساخت و ساز برروی تنپک ها برای منازل مسکونی ایمنی در برابر آبگرفتگی سیلاب ایجاد نموده است. هوتک ها نیز بعنوان منبع ذخیره آب سیلاب و گاها تنها منبع آبی روستاها، بدلیل نبود شبکه آبرسانی نوین در برخی روستاها، کارکرد بسیار مناسبی در منطقه داشته است.

کلیدواژه ها:

دانش بومی ، دگار ، تنپک ، هوتک ، چابهار ، دشتیاری