تاثیر سیاست های پولی و مالی بر ادوار تجاری در ایران: رهیافت فازی

تولید ناخالص داخلی، از مهم ترین شاخص های اقتصادی هر کشوری است که نشان دهنده اندازه اقتصاد و ظرفیت تولید است. تجربه نشان داده است که این متغیر از روند یکسانی برخودار نیست و حول روند بلندمدت خود، به صورت دوره­های رونق و رکود دچار نوسان شده و موجب بوجود آمدن ادوار تجاری مختلف می شود. با توجه به اهمیت بررسی تاثیر سیاست های پولی و مالی بر ادوار تجاری در اقتصاد ایران، در این مقاله سعی شده با استفاده از رهیافت فازی، تاثیر این سیاست­ها در بازه سال­های ۱۴۰۳-۱۳۶۹ مورد بررسی قرار گیرد. نتایج حاکی از آن است که متغیر نرخ رشد نقدینگی تاثیری کوچک و غیرقابل توجه ولی متغیر مخارج دولتی تاثیری منفی­ بر بوجود آمدن شکاف تولید در اقتصاد ایران داشته­اند. با مقایسه ضرایب فازی مثلثی متقارن دو متغیر رشد نقدینگی به عنوان معرف سیاست پولی و مخارج دولت به عنوان نماد سیاست مالی بر شکاف ملی، می­توان دریافت که اثرگذاری سیاست مالی بر شکاف تولید، بیش از سیاست پولی است. به تعبیری این مطالعه تایید کننده نظریه کینز است که تاکید می­کند وقتی سیاست پولی اثرگذاری کافی­ای نداشته باشد، سیاست مالی نقش پشتیبان خواهد یافت. همچنین دیگر یافته­ها نشان داد که متغیر نرخ ارز تاثیر مثبتی بر افزایش شکاف تولید دارد که نشان می­دهد در اقتصاد ایران، اثرگذاری افزایش نرخ ارز بیشتر از طرق کانال واردات بوده است تا صادرات. به بیان دیگر کاهش ارزش واقعی پول ملی، نتوانسته است مشوق و محرک خوبی برای افزایش صادرات در اقتصاد ایران باشد.

کلیدواژه ها:

سیاست پولی ، سیاست مالی ، ادوار تجاری ، ایران ، منطق فازی