اثر اتیل استات در بهبود عملکرد تله های فرومونی سرخرطومی حنایی خرما Rhynchophorus ferrugineus

سرخرطومی حنایی خرما، Rhynchophorus ferrugineus Olivier (Col.: Dryophthoridae)، آفت کلیدی درختان خرما است. در شرایط مزعه­ای فرومون تجمعی این آفت به تنهایی جلب کنندگی کافی ندارد، لذا از بافت پارانشیم تنه درخت خرما به عنوان طعمه گیاهی در کنار فرومون استفاده می شود. بنابراین شناسایی یک ترکیب سنتتیک ارزان و پایدار برای جایگزینی طعمه طبیعی ضروری است. برای ارزیابی کارایی اتیل استات، سه آزمایش میدانی اجرا شد. ابتدا عملکرد تله های حاوی (۱) فرومون، (۲) اتیل استات، (۳) فرومون+اتیل استات و (۴) شاهد (تله بدون طعمه) بررسی شد. درآزمایش دوم، مقادیر مختلف طعمه گیاهی پارانشیم تنه درخت خرما (۲۰۰، ۵۰۰و ۱۵۰۰گرم) و سه دز اتیل استات (۴۵۰، ۸۵۰ و ۱۶۳۰میلی گرم در روز) مقایسه شدند. در آزمایش سوم ترجیح حشرات نسبت  به فرومون و اتیل استات، با استفاده از تله های جفتی که در فاصله نیم متر از یکدیگر قرار داشتند، بررسی شد. تیمارها شامل جفت تله های حاوی (۱) اتیل استات در هر دو تله، (۲) فرومون در هر دو تله، (۳) فرومون+اتیل استات به صورت هم زمان در هر دو تله و (۴) فرومون در یک تله و اتیل استات در تله دیگر بودند. نتایج نشان داد ترکیب فرومون تجمعی با اتیل استات عملکردی هم افزا ایجاد می کند. بین دزهای مختلف اتیل استات اختلاف معنی داری مشاهده نشد. در مقایسه جفتی تله ها، میزان شکار در تله حاوی فرومون به طور معنی داری بیشتر از تله حاوی اتیل استات بود. این ترجیح نشان می دهد که اتیل استات حشرات سرخرطومی حنایی خرما را از مسافت های دورتر جذب کرده وآن ها را به سمت تله های فرومونی هدایت می کند. اتیل استات می تواند به عنوان کایرومون هم افزای سنتتیک کارایی تله های فرومونی را افزایش داده و محدودیت های عملی برنامه های شکار انبوه این آفت را کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

اتیل استات ، تله فرومونی ، کایرومون هم افزا ، مدیریت تلفیقی آفت