شبیه سازی و ترسیم دورنمای خشک سالی حوضه آبریز رودخانه ارس

در این پژوهش به بررسی وضعیت خشک سالی حوضه ارس در شرایط تغییر اقلیم پرداخته شده است. برای این منظور، از داده بارش شبیه سازی شده مدل CNRM-CM۶-۱-HR با توان تفکیک افقی بالا (۱۰ کیلومتر) تحت سناریوی SSP۵۸۵ طی ۷۶ سال و ۹۱۲ ماه از دوره آینده (۲۰۲۵-۲۱۰۰) استفاده شد و شاخص SPI به عنوان معیار ارزیابی وضعیت خشک سالی تعیین گردید. بررسی ماهانه خشک سالی آینده تحت سناریوی SSP۵۸۵ با شاخص SPI نشان داد که روند خشک سالی در همه ایستگاه ها به جز ایستگاه جلفا نزولی است. تحت سناریوی SSP۵۸۵، شدیدترین خشک سالی دوره در اردبیل و اهر در آوریل ۲۰۹۴، در جلفا در آوریل ۲۰۹۴، در پارس آباد در فوریه ۲۰۲۸، در خوی در سپتامبر ۲۰۷۸ و در ماکو در می ۲۰۸۰ شبیه سازی شد. در مقیاس سالانه، فراوانی خشک سالی در ماکو، جلفا، پارس آباد، خوی و اردبیل به ترتیب ۴۲، ۴۱، ۳۹، ۳۶ و ۳۴ سال محاسبه شد. توزیع فضایی آنومالی های بارش سالانه حوضه ارس نشان داد بیشینه خشک سالی خیلی شدید و کمینه ترسالی خیلی شدید در جنوب شرقی حوضه (ایستگاه اردبیل) قرار گرفته درحالی که هسته بیشینه ترسالی خیلی شدید و هسته کمینه خشک سالی خیلی شدید در جنوب غربی حوضه متمرکز است. در مقیاس ماهانه نیز هسته بیشینه و کمینه فراوانی آنومالی های مثبت عمدتا در نیمه غربی حوضه قرار دارد. در مقیاس سالانه، بیش ترین درصد افزایش آنومالی های بارشی مثبت برآورد شده مربوط به اردبیل، پارس آباد و اهر و بیش ترین کاهش آنومالی های منفی مربوط به اهر، خوی و اردبیل بوده است. در مقیاس ماهانه، حداکثر میزان کاهش آنومالی منفی مربوط به پارس آباد و حداکثر درصد افزایش آنومالی مثبت مربوط به جلفا است.

کلیدواژه ها:

حوضه ارس ، خشک سالی ، مدل CMIP۶ ، SSP