ارزیابی تغییرات الگو های اقلیمی خلیج فارس و دریای عمان در پاسخ به نوسانات مادن جولیان (MJO)

هدف: در پژوهش حاضر، ارتباط شاخص نوسان مادن-جولیان (MJO) در زمان چیرگی فازهای مختلف آن با الگوهای اقلیمی حاکم بر خلیج فارس و دریای عمان طی دوره ۱۹۹۴ تا ۲۰۲۳ بررسی شده است.روش پژوهش: داده های شاخص MJO از سایت اداره هواشناسی استرالیا دریافت و فازهای هشت گانه این شاخص تفکیک شدند. روزهای فرین با شرط توالی بیش از ۱۵ روزه انتخاب و آرایش هر کدام از فازها با نمودار ویلر و هندون در نرم افزار متلب ترسیم گردید. داده های مربوط به بارش، دمای هوا، دمای سطح دریا، فشار سطح دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل، تراکم ابر و تشعشع خروجی موج بلند (OLR) از سایت NOAA اخذ و تغییرات الگوهای اقلیمی در زمان های چیرگی هر فاز بررسی شدند.نتایج یافته ها: فازهای ۱ و ۲ نوسان مادن-جولیان بیشترین تعداد توالی های پیوسته با مدت بیش از ۱۵ روز را با ۹ مورد رخداد به خود اختصاص داده اند. بررسی OLR نشان داد که در محدوده فعالیت هر یک از این فازها، میزان انرژی تابشی سطح زمین به حداقل مقدار کاهش یافته است. این وضعیت به تقویت فعالیت های همرفتی و افزایش تراکم ابر در این مناطق انجامیده است. در تمام دوره های حاکمیت فازهای هشت گانه نوسان مادن-جولیان، حضور یک سامانه کم فشار حرارتی در منطقه مورد مطالعه مشاهده شده است.نتیجه گیری: نوسان مادن-جولیان به صورت فازبندی شده تاثیر قابل توجهی بر الگوهای اقلیمی خلیج فارس، دریای عمان داشته است. در فازهای ۱، ۲ و ۵، پدیده بلوکینگ بر منطقه مورد مطالعه حاکم بوده و با انسداد هوای گرم و خشک، دمای سطح دریا را افزایش داده و میزان بارش کاهش یافته است. در فازهای ۳، ۴، ۶، ۷ و ۸، شرایط چرخندگی مثبت در جلوی محور ناوه و ورود مستقیم بادهای مرطوب غربی از دریای مدیترانه، باعث افزایش بارش در مناطق مورد مطالعه شده است.

کلیدواژه ها:

الگو های اقلیمی ، الگو های پیوند از دور ، خلیج فارس ، دریای عمان ، شاخص نوسان مادن جولیان