واکاوی و تحلیل پیشران های موثر بر توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی با تاکید بر رویکرد هم آفرینی (مورد مطالعه: محله های اسکان غیررسمی شهر زنجان)

هدف: رویکرد هم آفرینی در توانمندسازی می تواند به بهبود شرایط زندگی ساکنان مناطق غیررسمی و حاشیه نشین کمک کند و به آن ها این امکان را می دهد که در فرآیندهای تصمیم گیری و طراحی خدمات نقش فعالی ایفا کنند. این رویکرد نه تنها به تقویت ظرفیت های فردی و اجتماعی کمک می کند، بلکه می تواند به ایجاد راه حل های پایدار و موثر برای چالش های موجود منجر شود. روش: تحقیق حاضر با استفاده از مدل ساختاری-تفسیری بدنبال تحلیل پیشران های موثر بر توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی با تاکید بر رویکرد هم آفرینی در محله های اسکان غیررسمی شهر زنجان است. گردآوری داده ها بصورت مطالعات پیمایشی و کتابخانه ای انجام شد. جامعه آماری تحقیق در قالب پنل نخبگان شامل ۲۰ نفر از اساتید و دانشجویان دکتری شهرسازی، برنامه ریزی شهری و مدیریت شهری هستند، که با روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش نظریه داده بنیاد با کمک نرم افزار MAXQDI و رویکرد تحلیل اثرات متقابل تعادلی با کمک نرم افزار Scenario Wizard استفاده شد. نتایج: یافته های تحقیق براساس مدل گرندد تئوری نشان داد که مهم ترین مولفه های توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی با تاکید بر رویکرد هم آفرینی شامل ظرفیت سازی، هم افزایی نهادی، مشارکت اجتماعی، آموزش، گفت وگو، دسترسی، انعطاف پذیری و شفافیت اطلاعات هستند. همچنین، طبق رویکرد تحلیل متقابل تعاملی مهمترین راهبرد برای توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی با تاکید بر رویکرد هم آفرینی شامل مطلوبیت شبکه معابر و بافت کالبدی محله با ضریب تاثیر ۲+؛ ایجاد فرصت برای به اشتراک گذاری ایده های ساکنین با همدیگر در رسانه های اجتماعی با ضریب تاثیر ۳+؛ حمایت از ایده های مطرح شده توسط ساکنین با ضریب تاثیر ۲+؛ و به موقع در اختیار گذاشتن اطلاعات شفاف با ضریب تاثیر ۳+ است.

کلیدواژه ها:

سکونتگاه غیررسمی ، توانمندسازی ، نظریه داده بنیاد ، هم آفرینی ، شهر زنجان